دانلود مقاله لامپ های فلورسنت word دارای 18 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله لامپ های فلورسنت word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله لامپ های فلورسنت word ،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
لامپ های فلورسنت
یکی از انواع لامپ ها که ممکن است در ساخت بسیاری از پروژه ها به ان نیاز داشته باشید لامپ فلورسنت می باشد.
لامپ های فلورسنت در ابعاد و اشکال مختلفی موجود می باشند.
یک لامپ فلورسنت برای تولید نور مرئی به سه چیز نیاز دارد: الکترود، گاز، فسفر
الکترود:
الکترود عضو ساطع کننده الکترون می باشد. الکترود ها نیز خود دو نوعند یک نوع در دمای 900 درجه سانتی گراد و نوع دیگر در دمای 150 درجه سانتی گراد الکترون ساطع می کند. لامپ های فلورسنت معمولاً از نوع اول استفاده می کنند.
گاز:
مقادیر بسیار کمی جیوه درون لامپ فلورسنت موجود می باشد. در هنگام روشن شدن لامپ جیوه در فشار بسیار پایینی تبخیر می شود و در این فشار، عبور جریان از این بخار سبب می شود تا جیوه انرژی را در طول موج خاصی تابش نماید. این انرژی در ناحیه فرا بنفش می باشد و طول موج آن 2537 نانومتر می باشد.
مقداری گاز آرگون یا آرگون- نئون بسیار خالص نیز درون حباب این لامپ ها وجود دارد. این گاز به سادگی یونیزه می شود و به عبور جریان و بخار شدن جیوه کمک می کند.
فسفر:
پوشش داخل حباب لامپ را تشکیل می دهد. هنگامی که فسفر توسط تابش فرا بنفش در طول موج 2537 نانومتر تحریک شود، تولید نور مرئی مهتابی می نماید.
با ایجاد تغییر در فسفر لامپ فلورسنت می توان نورهایی با رنگ های دیگر تولید نمود و یا مصرف انرژی لامپ را تغییر داد.
از خصوصیات این لامپ ها می توان به مصرف انرژی کم آن ها و تولید نور مناسب اشاره نمود. حباب این لامپ ها سمی می باشند و نباید آن ها را شکاند.
یک عدد لامپ فلورسنت مقدار کافی جیوه برای آلوده نمودن 30000 لیتر آب را دارا می باشد.
لامپ های کم مصرف نیز نوعی از لامپ های فلورسنت می باشند که در ابعاد بسیار کوچک تر و نور دهی بهینه تر تولید می شوند.
برای تهیه این لامپ ها باید به فروشگاه های لوازم الکتریکی مراجعه نمایید. مرکز فروش این لامپ ها در تهران، میدان امام خمینی، خیابان لاله زار می باشد که در شکل زیر نشان داده شده است.
امروزه روشنایی بسیاری از مکان ها توسط لامپ های فلئورسان صورت می گیرد. لزوم آشنایی با اتفاقات درون آن برای یک دانشجوی رشته ی برق بر کسی پوشیده نیست؛ در پایان این مقاله می دلیل داغ نشدن این لامپ ها نسبت به نوع نئونی را خواهید دانست. همچنین دلیل تاثیر بیشتر این لامپ ها نسبت به لامپ های نئونی را خواهید یافت.
نور:
برای یادآوری بد نیست درباره ی نور بنویسم. نور نوعی از انرژی است که می تواند از یک اتم خارج شود. این ازتعداد زیادی ذره های کوچک مثل بسته هایی که دارای انرژی و اندازه حرکت هستند ولی جرمی ندارند. این ذرات فوتون های نوری نام دارند و واحد های اساسی نور هستند.
اتم ها وفتی فوتون آزاد می کند که الکترون های آن ها برانگیخته شود. الکترون ها ترازهای انرژی متفاوتی دارند که به چند عامل وابسته است از جمله سرعت آن ها و فاصله ی آن ها از هسته. الکترون های با ترازهای متفاوت انرژی اوربیتال های مختلفی را اشغال می کنند. به طور کلی الکترون با انرژی بالاتر در اوربیتال دورتری نسبت به هسته قرار دارد.
وقتی اتمی انرژی بگیرد یا از دست بدهد، این با تغییر سرعت آن دیده می شود. دریافت انرژی (گرما برای مثال) ممکن است باعث شود به طور لحظه ای آن را به یک اوربیتال بالاتر (دورتر از هسته) ببرد. الکترون فقط برای کسری از ثانیه در اوربیتال بالاتر باقی می ماند و به اوربیتال اصلی خودش بر می گردد. البته با برگشت خود انرژی دریافتی را به صورت فوتون آزاد می کند که در برخی موارد فوتون نوری است.
طول موج نور گسیل شده به مقدار انرژی خارج شده بستگی دارد که این هم به مکان قرارگیری الکترون وابسته است. در نتیجه انواع گوناگون اتم ها فوتون های نوری متفاوتی را آزاد می کنند. به عبارت دیگر رنگ نور با نوع اتم برانگیخته شده مشخص می شود.
این مکانیزم اساسی کاری اکثر منابع نوری است.تفاوت اصلی این منابع در فرآیند برانگیختن اتم هاست. در یک منبع نور نئونی مثل لامپ های حبابی یا لامپ گازی اتم ها با گرما تحریک می شوند؛ در light stick با واکنش شیمیایی این کار انجام پذیرد. در لامپ های فلئورسان از یکی از خلاقانه ترین سیستم ها در تحریک اتم ها استفاده می شود..
داخل لامپ ها:
المان اصلی لامپ فلئورسان یک لوله ی شیشه ای کاملا درز بندی شده است. این لوله حاوی مقدار اندکی جیوه و یک گاز نجیب (معمولا آرگون) است که در فشار خیلی کمی نگه داشته شده اند. با پودر فسفر داخل این لامپ را پوشانده اند. دارای دو الکترود است که در انتهای لامپ قرار دارند و به مدار الکتریکی متصل می شوند. تغذیه ی مدار الکتریکی آن ،که در ادامه بیشتر از آن خواهم گفت، با یک منبع تغذیه متناوب است.
وقتی لامپ را روشن می کنید، جریان از طریق مدار الکتریکی به داخل الکترودها شارش می کند. یک ولتاژ قابل توجهی دو سر الکترودها ایجاد شده لذا الکترون ها از یک انتها به طرف دیگر ( در داخل گاز) می روند. این انرژی مقداری از جیوه را از حالت مایع به گازی تبدیل می کند. هنگام حرکت الکترون ها و اتم های باردار داخل لامپ، تعدادی با اتم های گازی جیوه برخورد می کنند. این برخورد اتم ها را برانگیخته می کند و الکترون ها را به تراز انرژی بالاتر می برد و همانگونه که در ابتدا گفته شد با بازگشت الکترون ها به اوربیتال اصلی فوتون های نوری از خود آزاد می کنند.
گفتیم که طول موج فوتون گسیلی به نوع قرارگیری اتم بستگی دارد. الکترون های اتم جیوه به گونه ای قرار گرفته اند که بیشتر فوتون هایی با طول موج در رنج ماورای بنفش آزاد می کنند. این نور مرئی نیست، پس باید به نور مرئی تبدیل شود.
فلسفه ی وجود لایه ی فسفری داخل لامپ اینجا مشخص می شود. الکترون های فسفر هنگام قرار گرفتن در معرض فوتون های گسیلی از الکترون های اتم جیوه به اوربیتال بالاتر رفته و هنگام بازگشت فوتون نوری مرئی (سفید) آزاد می کنند. البته تمام انرژی دریافتی از فوتون های آزاد شده از اتم جیوه به صورت نور آزاد نمی شود بلکه مقداری از آن در برخورد با لایه ی فسفری به صورت گرما هدر می رود. کارخانه ها نور لامپ با انتخاب ترکیبات مختلف فسفر تغییر می دهند.
لامپ های نئونی مرسوم نیز مقدار قابل توجهی نور ماورای بنفش ساطع می کنند ولی آن ها آن را به نور مرئی تبدیل نمی کنند. لذا مقدار زیادی از انرژی بدون آنکه نقشی در روشنایی داشته باشد هدر می رود. لامپ فلئورسان نور ماورای بنفش خود را به کار می گیرد و موثرتر است. لامپ های نئونی انرژی بیشتری نیز نسبت به لامپ های فلئورسان به صورت گرما تلف می کنند. روی هم رفته یک لامپ فلئورسان 4 تا 6 برابر موثرتر از لامپ نئونی است.با این حال مردم در خانه هاشان از لامپ های نئونی استفاده می کنند چون نور ملایم تری ایجاد می کند. نوری با قرمزی بیشتر و آبی کمتر.
گفتیم تمام سیستم لامپ فلئورسان به جریان شارش شده داخل لامپ بستگی دارد. در قسمت بعدی خواهیم دید که لامپ فلئورسان چه چیزهایی برای تولید آن نیاز دارد.
آماده سازی گاز:
جریانی که تا به حال صحبت آن بود از مدیومی گازی می گذرد و هادی های گازی با هادی های جامد در برخی موارد تفاوت دارند. در هادی جامد حامل های جریان الکترون ها هستند در حالی که در نوع گازی علاوه بر الکترون های آزاد، یون ها نیز در هدایت الکتریکی نقش دارند. برای ایجاد جریان در لامپ فلئورسان به دو چیز نیاز داریم:
1- الکترون های آزاد و یون ها
2- اختلاف پتانسیل بین دو سر لامپ
به طور کلی مقدار اندکی الکترون آزاد و یون در گاز وجود دارند زیرا اتم ها به طور طبیعی خنثی هستند. بنابراین گذراندن جریان از اغلب گازها دشوار است. پس اولین چیزی که باید تولید شود حامل جریان در دو الکترود است.
روشن کردن آن:
در طراحی کلاسیک لامپ فلئورسان از یک استارتر برای روشن سازی لامپ استفاده می شود. می توانید در دیاگرام پایینی ببینید این سیستم چگونه کار میکند.
هنگامی که لامپ را روشن کنیم جریان از طریق مدار بایپس داخل الکترودها شارش می کند. این الکترودها رشته های (فیلامان های) ساده ای هستند که می توانید در لامپ نئونی ببینید. با عبور جریان فیلامان ها داغ شده و الکترون ها را از سطح آهنی خود رها کرده و به داخل لامپ می فرستد که گاز را نیز یونیزه می کند. حال ببینیم در استارتر چه می گذرد. استارتر مرسوم یک لامپ تخلیه ای کوچک است که از نئون یا گاز دیگری تشکیل شده است. این لامپ دارای دو الکترود است که روبروی هم قرار دارند. وقتی در آغاز ولتاژ دو سر آن بیفتد قوص الکتریکی ایجاد شده مسیر جریان ایجاد می شود. این قوص به شکلی همانی است که در مقیاس بزرگ تر باعث روشن شدن لامپ فلئورسان می شود. از الکترودها ورقه ای از نوع بی متال است و هنگام گرم شدن خم می شود. آن مقدار گرمای ایجاد شده از جرقه کافیست تا این الکترود دا الکترود دیگر تماس برقرار کند. لذا دیگر جرقه ای ایجاد نشده و این باعث سرد شدن نوار بی متال شده و اتصال دو کنتاکت قطع می شود. هنگامی که مدار باز می شود فیلامان گاز داخل لامپ را یونیزه کرده و مدیومی، هادی الکتریسیته ایجاد کرده است.لامپ تنها به یک ضربه ی ولتاژ بین الکترودها نیاز دارد تا یک قوص الکتریکی ایجاد کند. این ضربه نوسط بالاست (چوک)، ترنسفورمری که در مدار قرار دارد، زده می شود. وقتی جریان از مدار بایپس می گذرد، میدان مغناطیسی را در داخل چوک ایجاد می کند. این میدان توسط جریان در حال شارش حفظ می شود. باز شدن سوئیج استارت باعث قطع شدن جریان داخل چوک می شود انرژی ذخیره شده در میدان مغناطیسی به صورت ولتاژ بزرگی دو سر چوک آزاد می شود که میزان اختلاف ولتاژ لازم را برای تشکیل قوص الکتریکی درون لامپ فلئورسان را فراهم می کند و از این به بعد به جای عبور جریان از مدار بایپس، از داخل لامپ فلئورسان خواهد گذشت. این باعث حرکت الکترون های آزاد و برخورد آن ها با اتم ها و تشکیل فضایی از یون ها و الکترون های آزاد می شود (پلاسما). با برخورد الکترون ها با فیلامان ها، آن دو گرم باقی مانده و به گسیل الکترون به داخل پلاسما ادامه می دهند. تنها مشکل این نوع لامپ ها این است که برای روشن شدن چند ثانیه زمان لازم دارند. امروزه اغلب لامپ های فلئورسان به گونه ای طراحی می شوند که مینیمم زمان را برای روشن شدن بگیرند. در قسمت بعدی در باره ی این خواهم نوشت. عملکرد سریع امروزه طراحی لامپ های فلورسان به گونه ای است که زمان روشن شدن آن ها سریع باشد. این طراحی دارای اصولی مانند همان لامپ فلورسان دارای استارتر قدیمی است، ولی این دارای سوئیچ استارتر نیست و به جای آن بالاست لامپ، جریان را داخل دو الکترود به طور ثابت برقرار می کند. این شارش جریان به گونه ای تنظیم شده که بین دو الکترود اختلاف ولتاژ ایجاد می کند. وقتی لامپ فلورسان روشن می شود، هر دو فیلامان به سرعت داغ می شوند و شروع به گسیل الکترون ها می کنند که گاز درون لامپ را یونیزه می کند. وقتی که گاز یونیزه شد اختلاف ولتاژ بین الکترودها یک قوص الکتریکی ایجاد می کند. ذرات شارش کننده باردار (قرمز) اتم های جیوه (نقرهای) را تحریک کرده، فرآیند روشن شدن را آغاز میکنند. یک روش جایگزین که در استارت لحظه ای لامپ های فلورسان اعمال ولتاژ بسیار بالای اولیه به الکترودها است. این ولتاژ به علت فزونی الکترون های روی سطح فیلامان (گرادیان ولتاژ بالا) یک تخلیه ی هاله ای (کرونا) را بوجود آورده و باعث یونیزاسیون گاز شده و به علت اختلاف ولتاژ بالا ،تقریبا به طور لحظه ای، باعث ایجاد جرقه بین الکترود ها می شود. بدون توجه به آنکه چگونه مکانیزم استارت تنظیم شده است نتیجه یکسان است: شارشی از جریان الکتریکی درون گاز یونیزه شده. این نوع از تخلیه ی گازی یک مشکل غریب کیفی نیز دارد: اگر جریان با دقت کنترل نشود، می تواند پیوسته زیاد شده و باعث منفجر شدن لامپ گردد. در قسمت بعدی در باره ی این مطلب روشن می شویم و می بینیم چگونه یک لامپ فلورسان به راحتی کار می کند. چوک (بالاست) تنظیم همان طوری که می دانیم هادی های گازی در مقایسه با نوع جامد به طور یکسان جریان را هدایت نمی کنند. یک تفاوت عمده ی آن ها مقاومت الکتریکی آن ها است. در هادی فلزی جامد مثل یک سیم، مقاومت در هر دمایی ثابت است و با طبیعت و اندازه ی آن هادی ارتباط دارد. در تخلیه ی گازی مانند در لامپ فلورسان، جریان باعث کاهش مقاومت می شود. این به دلیل آن است که وقتی تعداد بیشتری الکترون و یون داخل محیط خاصی شارش کنند، به اتم های بیشتری برخورد کرده که الکترون ها را آزاد کرده و باعث ایجاد ذرات باردار بیشتری می شود. اینگونه، جریان، مادامی که ولتاژ کافی (جریان ac خانگی ولتاژ زیادی دارد) وجود دارد، بالا می رود. اگر این جریان کنترل نشود، می تواند اجزای الکتریکی متنوعی را منفجر کند. چوک لامپ فلورسان برای کنترل این به کار می رود. این نوع ساده ی چوک را به طور کلی چوک مغناطیسی می نامند که رفتاری شبیه یک سلف دارد. سلف (القاگر) به طور کلی از یک کلاف سیم که می تواند روی یک فلز پیچانده شده باشد تشکیل شده است. می دانید که عبور جریان از یک سیم میدان مغناطیسی ایجاد می کند و قرار دادن سیم ها به طور حلقه های هم مرکز این میدان را فقویت می کند. این نوع میدان نه تنها روی اطراف حلقه، بلکه روی خود حلقه نیز اثر می گذارد. افزایش جریان حلقه افزایش میدان را در پی دارد که باعث ایجاد ولتاژی دو سر حلقه می شود که با این افزایش مخالفت می کند. یعنی در جهتی که جریان بر عکس جریان فعلی باشد. به طور مختصر یک سلف در مدار با تعییرات جریان در خود مخالفت می کند. عناصر ترانسفورمر در چوک مغناطیسی اینگونه جریان را در لامپ فلورسان تنظیم می کنند. یک بالاست تنها می تواند سرعت تغییرات جریان را کم کند. نمی تواند آن را متوقف کند. ولی به دلیل این که جریان ما متناوب است مدام در حال عکس شدن است و بالاست تنها جلوی جریان افزایش شونده را برای زکان کوتاه و در جهت مشخص می گیرد. بالاست های مغناطیسی جریان الکتریکی را در فرکانس نسبتا کمی میزان می کنند که می تواند باعث یک فلیکر قابل توجهی شود. چوک ها ممکن است لرزش با فرکانس کم داشته باشند که منبع صدای وز وزی است که مردم از لامپ های فلورسان می شنوند. در طراحی بالاست های مدرن از الکترونیک پیشرفته برای تنظیم دقیق جریان عبوری از مدار الکتریکی استفاده شده است. وقتی با فرکانس بالاتری کار می کنند شما متوجه فلیکر یا صدای وز وز از یک بالاست الکترونیکی نمی شوید. لامپ های مختلف به طراحی بالاست ویژه ی خود نیاز دارند تا سطح ولتاژ و جریان مشخصی را بسته یه طرح های متفاوت لامپ، ایجاد کنند. لامپ های فلورسان در تمامی شکل ها و رنگ ها موجود هستند که تمامی آن ها طبق اصلی یکسان کار می کنند: جریان الکتریکی اتم های جیوه را تحریک میکند، که باعث آزاد کردن فوتون های ماورای بنفش می شود. این فوتون ها اتم های فسفر را تحریک کرده تا نور سفید رنگی منتشر کنند.
فلورسنت یا تیوب فلورسنت لامپ تخلیه الکتریکی در گازی است که از برق برای تحریک بخار جیوه در گاز نئون یا آرگون استفاده می کند که در نتیجه پلاسمایی تولید می شود که اشعه ماوراء بنفش موج کوتاه می سازد.این نور باعث ایجاد پدیده فسفری در ماده فلورسنس داخل لامپ می شود که نور مرئی تولید می کند.
لامپ دو پین 100 وات F71T12HO معمول که برای تخت های دباغی مورد استفاده قرار می گیرد.نکته : سمبل (Hg) نشان می دهد که است.در آن جیوه به کار رفته .در ایالات متحده این سمبل برای تمام فلورسنت هایی که جیوه دارند لازم است.
برخلاف لامپ های التهابی،لامپ های فلورسنت همیشه نیاز به یک بالاس برای کنترل شار توان عبور کننده در لامپ دارند.
در سیستم های رایج (عموماً 4 فوت ( 122 سانتی متر) یا 8 فوت (244 سانتی متر) طول) بالاست در درون سیستم قرار داده شده است. لامپ های فلورسنت فشرده ممکن است بالاستی مرسوم داشته باشند که در درون سیستم است یا اینکه بالاستی مجتمع شده با لامپ داشته باشند که آنها را قادر به استفاده در درون سرپیچ هایی که برای لامپ های التهابی ساخته شده اند می سازد.
تاریخچه:
اصول کاری:
قاعده اصلی کار لامپ فلورسنت بر اساس پراکندگی ناکشسان الکترون هاست.یک الکترون تصادفی (که از پوشش سیم پیچی شکل الکترود کاتود ساطع شده) با یک اتم در گاز برخورد میکند(مانند جیوه،آرگون یا کریپتون) وبه عنوان یک منبع ماوراء بنفش کار می کند.این باعث می شود که یک الکترون در اتم به طور موقت به تراز انرژی بالاتری بپرد تا تمام یا قسمتی از انرژی جنبشی دریافت شده را که از طریق الکترون برخورد کننده بدست آورده را جذب کند.به همین خاطر این برخورد را ‘ناکشسان ‘ می نامند زیرا قسمتی از انرژی جذب شده است.این حالت انرژی ناپایدار است و اتم یک فوتون ماوراء بنفش به ازاء بازگشت الکترون به تراز پایین تر ساطع می کند.این فوتون ها که از مخلوط گازی انتخاب شده ساطع می شوند به سمت طول موج ماوراء بنفش گرایش دارد.این نور توسط دید انسانی قابل رویت نیست،پس باید به نور مرئی تبدیل شود.این کار با استفاده از فلورسنس امکان پذیر است.این تبدیل فلورسنس در پوشش فسفری سطح داخلی تیوب اتفاق می افتد،که در ان فوتون های ماوراء بنفش با الکترون های اتم فسفر جذب می شوند و باعث پرشی مشابه می شود،سپس با تشعشع یک فوتون دیگر سقوط می کند.فوتون ساطعه از واکنش دوم انرژی کمتری نسبت به فوتون اولیه دارد.شیمیدان هایی که ماده فسفری را می سازند مخصوصاً آن را طوری انتخاب کردند که فوتون تولید شده در طول موج نور مرئی قرار بگیرد.اختلاف انرژی فوتون ماوراء بنفش و فوتون قابل رویت به صورت گرما در پوشش فسفری در می آید.
مکانیسم تولید نور:
نمای نزدیک کاتد و آند در لامپ جرمی (که اساسی مشابه دارد ولی فسفر فلورسنت (که در شیمی به نام فلوفور شناخته می شود)ندارد و اجازه می دهد الکترود ها دیده شوند)
لامپ فلورسنت با گازی که شامل بخار جیوه کم فشار و آرگون (یا زنون) ، یا به ندرت آرگون نئون ، یا گاهاً کریپتون پر شده است.سطح داخلی حباب با فلورسنت پوشش داده شده است (یا گاهی اوقات فسفرسنت) که این پوشش اکثراً از مخلوطی از فلزات و نمک های فسفری کمیاب تولید می شود.کاتد حباب اکثراً از تنگستنی که با مخلوطی از اکسیدهای باریوم،استرونتیوم و کلسیوم پوشیده شده ساخته می شود (که به دلیل کم بودن نسبی تشعشع گرمایی انتخاب شدند.).وقتی لامپ روشن می شود توان الکتریکی باعث می شود کاتود به اندازه کافی برای تشعشع الکترون گرم شود.ابن الکترون ها با گاز نجیب احاطه کننده رشته برخورد و آنها را یونیزه می کنند تا تحت فرآیند یونیزاسیون ضربه ای ، به شکل پلاسما دربیایند.
درخشش ماوراء بنفش فیلتر نشده لامپ جرمی که با تخلیه الکتریکی بخار جیوه کم فشار(مشابه آنچه در لامپ فلورسنت اتفاق می افتد.) درون یک محفظه کوآرتز سیم کشی شده تولید شده است.
در نتیجه یونیزاسیون بهمنی،رسانایی گاز یونیزه شده زیاد می شود و اجازه عبور جریان بیشتری از میان گاز را می دهد.جیوه که در نقطه توازن فشار بخار پایدار در حدود یک در هزار، در درون تیوب قرار دارد(در حالتی که فشار گاز نجیب حدوداً 03% فشار استاندارد اتمسفر است)،به صورت مشابه یونیزه می شود که باعث می شود در محدوده ماوراء بنفش طیف نوری در طول موج عمدتاً 2357 تا 185 نانومتر ساطع کند.بازده فلورسنت مدیون این حقیقت است که تخلیه الکتریکی جیوه کم فشار حدوداً 65% کل نور تولید شده را در 254 نانومتر تشعشع می کند(همچنین حدوداً 10-20% نور ماوراء بنفش در 185 نانومتر ساطع می شود).نور ماوراء بنفش توسط پوشش فلورسنت داخل حباب جذب می شود، که دوباره نوری با انرژی در طول موج های طولانی تر به صورت نور مرئی ساطع می کند.ترکیب فسفر ها رنگ نور را کنترل می کند و در طول کل شیشه حباب از فرار اشعه ماوراء بنفش مضر جلوگیری می کند.
کارکرد الکتریکی :
لامپ های فلورسنت مقاومت هایی با شیب منفی هستند ، به همین خاطر هم هر چه جریان بیشتری از میان آنها عبور می کند ، مقاومت الکتریکی لامپ فلورسنت کاهش می سابد و این یعنی افزایش مکرر جریان .اگر این لامپ ها مستقیم به یک خط تغذیه ولتاژ ثابت وصل شوند به علت افزایش کنترل نشده جریان عبوری به سرعت خود به خود خراب خواهند شد.برای جلوگیری از این امر ، لامپ فلورسنت باید از یک وسیله کمکی به نام بالاست استفاده کند تا جریان عبوری از تیوب را تنظیم کند؛ و ولتاژ بالاتری برای شروع به کار لامپ تأمین کند.
از آنجا که بالاست می تواند (و گهگاه) یک مقاومت ساده است،توان اساسی در بالاست مقاومتی تلف می شود پس اکثراٌ بالاست ها از یک سلف به جای مقاومت استفاده می کنند.برای کار در ولتاژ منبع AC ،استفاده از یک بالاست ساده مغناطیسی رایج است.در کشورهایی که از ولتاژ 120 ولت متناوب استفاده می کنند، ولتاژ اصلی به اندازه کافی برای روشن کردن لامپ های فلورسنت بزرگ تر زیاد نیست، پس بالاست لامپ های فلورسنت بزرگتر اکثراً یک اتوترانس افزاینده با یک اندوکتانس نشت داخلی (برای کاهش شار جریان) استفاده می کنند.نوع دیگری از بالاست سلفی ممکن است از یک خازن برای اصلاح ضریب توان استفاده کند.
در گذشته ،گهگاه لامپ های فلورسنت مستقیماً با یک منبع DC با ولتاژی بالا برای ایجاد تخلیه الکتریکی کار می کردند.بالاست می باید به جای سلفی مقاومتی می بود که باعث اتلاف توان در مقاومت بالاست می شد (بالاست مقاومتی حدوداٌ توانی به بزرگی توان مصرفی لامپ هدر می داد).همچنین هنگامی که مستقیما با ولتاژ DC کار می کرد می بایست جهت منبع تغذیه را هر بار که لامپ شروع به کار می کرد معکوس کرد،وگرنه جیوه در یک سمت تیوب جمع می شد.لامپ های فلورسنت عموماً مستقیماً با ولتاژ مستقیم کار نمی کردند؛ به جای آن یک اینورتر ولتاژ مستقیم را به متناوب تبدیل می کند و تابع محدود کننده جریان بالا را آنگونه که در باره بالاست الکترونیک شرح داده می شود تامین می کند.
برای کاربرد در خط ، بالاست های می بایست ترانزیستور یا قطعات نیمه رسانا های دیگری را برای تبدیل ولتاژ اصلی به ولتاژ متناوب فرکانس بالا و همچنین تنظیم جریان عبوری از لامپ به کار بگیرند.به این بالاست ها “بالاست الکترونیکی” گفته می شود، و این مزیت را دارد که باعث افزایش اثر لامپ ها با افزایش فرکانس می شوند.
سوسو زدن :
لامپ های فلورسنتی که مستقیماً از فرکانس منبع متناوب استفاده می کنند با فرکانس دو برابر فرکانس اصلی منبع سوسو خواهد زد ، چون در هر سیکل توانی که به لامپ می رسد در هر سیکل دو بار صفر می شود. یعنی نور در کشور هایی که از فرکانس 60 هرتز استفاده می کنند 120 بار و در کشورهایی که از فرکانس 50 هرتز استفاده می کنند 100 بار سوسو می کند.اگر لامپ بالاستی مغناطیسی داشته باشد ممکن است صدایی ناخوشایند هم تولید کند.بالاست های مغناطیسی اکثراً از یک ترکیب قیری استفاده می کنند تا صدای تولید شده را کم کند.این سوسو زدن ها و صداهای ناخوشایند در لامپ هایی که از بالاست های الکتریکی فرکانس بالا استفاده می کنند برطرف شده.مثل لامپ های فلورسنت فشرده ای(کم مصرف) همه گیر شده اند.
در بعضی محیط ها،بعضی لامپ های فلورسنتی که از فرکانس خط استفاده می کنند می توانند حتی در فرکانس 50-60 هرتز هم سوسو بزنند که توسط اکثر مردم قابل توجه است.این اتفاق در آخرین ساعات عمر لامپ که پوشش پرتوده کاتود در یک سمت به پایان خود نزدیک شده و کاتود در پراکندن الکترون کافی به گاز مشکل دارد اتفاق بیافتد که باعث ایجاد نوعی یکسوسازی و در نتیجه نور متفاوت در هر سیکل مثبت و منفی می شود.این سوسو زدن ها می تواند بعضی اوقات از انتهای هر طرف تیوب نیز در نتیجه عملکرد مثبت و منفی آند و کاتد در هر نیمه سیکل تشکیل شود و نوری اندکی متفاوت در اند و کاتد تولید کند.این سوسو زدن هایی که فرکانس اصلی دارند در دید جانبی بیشتر از وسط تیوب به چشم می آیند.
لامپ های فلورسنت جدید ممکن است طرحی به شکل مارپیچ دوار ایجاد کنند.این به خاطر مواد سست کاتد است و اکثراً پس از چند ساعت کار ناپدید می شود.
اثر نوری :
اثر نور لامپ قلورسنت بین 16 لومان بر وات برای لامپ های 4 وات با بالاست عادی، تا 100 لومان بر وات برای لامپ 32 وات با بالات مدرن الکترونیکی متغیر است ،متوسط رایج 50 تا 67 لومان بر وات کلی است.اکثر لامپ های فلورسنت 13 وات یا بیشتر، با بالاست های الکترونیکی مجتمع به 60 لومان بر وات دست می یابند.بدلیل کاهش کیفیت فسفر در طول عمر لامپ ، نور متوسط لامپ در طول عمر لامپ عملا 10% کم می شود.لامپ ها پس از 10 ساعت کار بر اساس لومان دسته بندی می شوند.برای یک لامپ فلورسنت داده شده ، یک بالاست مدرن الکترونیکی حدوداً 10% اثر نور را نسبت به یک بالاست سلفی بهبود می دهد.
پایان عمر:
پایان عمر برای یک لامپ فلورسنت بر اساس چگونگی کار آنها و تجهیزات کنترلی بکارگرفته شده به همراه آنها متغیر است.هم اکنون 3 نوع پایان کار وجود دارد و چهارمین نوع هم در حال شکل گیری است :
الف)مخلوط انتشار:
نمای نزدیک یک رشته در لامپ تخلیه گاز جیوه کم فشار که اختلاط انتشار سفید پوشش سیم پیچ را در مرکز آن نشان می دهد.عموماً این پوشش از ترکیب اکسیدهای باریوم،استرونتیوم و کلسیم تشکیل می شود و در طی یک مصرف عمومی هم به بیرون تراوش می شود،که اغلباً انتهای کار خرابی لامپ است.
” مخلوط انتشار” (مخلوط فلزات مورد استفاده برای پوشش رشته) در رشته/کاتد مورد نیاز است تا اجازه دهد الکترون ها توسط انتشار گرمایی در ولتاژ کاری لامپ به گاز نفوذ کنند.مخلوط پوشش به کندی توسط بمباران الکترونی و یون های جیوه ای که در حین فعالیت انجام می پذیرد به بیرون تراوش می کند،اما اکثر این انتشار زمانی رخ می دهد که لامپ با کاتد های سرد روشن می شود.(روش استارت لامپ و همین طور تجهیزات کنترل لامپ تأثیر زیادی بر این فرآیند دارند).لامپ هایی که اکثراً کمتر از سه ساعت در هر بار روشن شدن مورد استفاده قرار میگیرند معمولاً به دلیل خرابی مخلوط انتشار زودتر از قسمت های دیگر لامپ خراب می شوند.در لامپ های کهنه این نشت تأخیر انتشار بصورت علامت هایی سیاه در دو انتهای لامپ دیده می شوند.هنگامی که تمام مخلوط از بین می رود ، کاتد نمی تواند الکترون مورد نیاز برای ایجاد تخلیه الکتریکی را به درون گاز در ولتاژ کاری معمول بفرستد.در حالت ایده آل تجهیزات کنترلی می بایست هنگامی که این اتفاق رخ می دهد لامپ را خاموش کند.اما بعضی از این تجهیزات ولتاژ زیادتری را که برای ادامه کار در حالت کاتد سرد نیاز باشد تامین می کنند ،که باعث ایجاد گرمای اضافی در لامپ و در نتیجه از هم پاشیدن سریع الکترودها و سیم های حمایت کننده آن ها تا زمانیکه کاملاً از بین بروند یا شکستن شیشه یا خراب شدن گاز کم فشار و توقف تخلیه گاز می شود .
ب) الکترونیک بالاست :
این مبحث فقط مربوط به لامپ های فلورسنت فشرده با بالاست های الکترونیکی مجتمع می شود.خرابی الکترونیکی بالاست فرآیندی تصادفی است که مانند خرابی استاندارد برای هر وسبله الکترونیک دیگر است.بالاست الکترونیکی مجتمع بیشتر به خاطر خرابی بر اساس رطوبت زیاد عمر خود را از دست می دهد.در ابتدا یک خرابی کوچک ناگهانی زودتر از موقع وجود دارد که سپس کمتر می شود و با یک ریتم ثابت در طول عمر لامپ خرابی ها بیشتر می شوند.عمر تجهیزات الکترونیکی شدیداً به دمای کار وابسته است که به ازای 10 درجه افزایش دما حدوداً نصف می شود.اکثراً عمر متوسط نشان داده شده بر روی لامپ برای 25 درجه سانتیگراد درج شده است (ممکن است برای هر کشوری متفاوت باشد).عمر متوسط تجهیزات الکترونیکی در این دما معمولاً بیشتر از این هاست،پس در این دما تعداد معدودی از لامپ ها به دلیل خرابی الکترونیکی خراب می شوند.در بعضی نقاط که دما بیشتر از اینها است ممکن است خرابی الکترونیکی عامل اصلی خرابی لامپ باشد.بصورت مشابه پایه های فشرده لامپ فلورسنت باعث افزایش دمای تجهیزات الکترونیکی و عمر متوسط کمتری می شود(مخصوصا در انواع توان بالا).این بالاست های الکترونیکی همان طور که در بالا گفته شد می توانند لامپ را در موقع خرابی مخلوط انتشار خاموش کنند.در این نوع بالاست ها،از ان جهت که آنها دیگر الزامی به ادامه کار ندارند،این کار با سوزاندن عمدی قطعه ای از بالاست انجام می شود تا برای همیشه از ادامه کار لامپ جلوگیری شود.
ج) فسفر :
بازده ماده فسفری در طول استفاده کاهش می یابد.در حدود 25000 ساعت کارکرد،روشنایی عموماً نصف یک لامپ نو خواهد بود(هر چند بعضی سازندگاک به نیمه عمر بیشتری برای لامپ هایشان دست یافته اند).لامپ هایی که مخلوط انتشار یا بالاست الکترونیکی مجتمع انها خراب نشده است، در نهایت به سوی این خرابی پیش می روند.انها همچنان کار می کنند، اما تار و نا کارآمد.این فرآیند آهسته رخ می دهد،اما اغلب پس از تعویض لامپ با لامپ جدید به چشم می آید.
د) زوال جیوه :
در طول عمر لامپ جیوه داخل گاز از دست می رود، از ان جهت که به ارامی جذب شیشه ، فسفر یا الکترودهای لامپ می شود، که باعث عدم کارایی بیشتر آن می شود.در طول تاریخ این امر مشکلی ایجاد نمی کرده است زیرا جیوه داخل لامپ بیشتر بوده است.اما تاثیرات محیطی ان باعث شده است که جیوه کمتری در تیوب ریخته شود و با دقت بیشتری مقدار ان انتخاب شود تا جیوه کافی تا آخر عمر مورد انتظار لامپ باقی بکاند.اثر تخریب مشابه است ،الا این که در ابتدای کار کمبود جیوه باعث می شود مدت زمان روشن شدن بیشتر شود (زمانی که به نور کامل برسد) ، و در نهایت باعث می شود لامپ بر اثر نبود جیوه نور بنفش تاری از خود ساطع کند و گازی که بر پایه آرگون است تخلیه الکتریکی ابتدایی را انجام دهد.
ماده فسفری و طول موج نور انتشاری :
کاربرد :
لامپ های فلورسنت در سایزها و شکل های زیادی تولید می شوند.حباب های فلورسنت فشرده (CF ) مردم پسند ترند.بسیاری از این لامپ ها مداری الکترونیکی کمکی در پایه خود دارند و اجازه می دهد این لامپ ها از سوکت های عادی استفاده کنند.
در ایالات متحده،استفاده خانگی لامپ های فلورسنت کم باقی مانده است (اکثراً به آشپزخانه ها،زیرزمین ها و تالار های ورودی و جاهای دیگر محدود است)،اما مدارس و مراکز تجاری ذخیره ارزی لامپ های فلورسنت را مهم ارزیابی می کنند و بندرت از لامپ های التهابی استفاده می کنند.
تنظیمات نورپردازی از لامپ های فلورسنت در ترکیب لامپ سفید استفاده می کنند.این به این خاطر است که ارزش تفاوت و اهمیت انواع مختلف لامپ را نمی دانند.استفاده از مخلوطی از انواع این لامپ ها در محفظه های آنها رنگ نور تولید شده توسط لامپ های کم کیفیت تر را بهبود می بخشد.انگیزه های مالیاتی و آگاهی های محیطی باعث استفاده بیشتر از آنها در کالیفرنیا شده.
در کشورهای دیگر،استفاده خانگی از لامپ های فلورسنت بسته به قیمت انرژی، علایق مالی و محیطی اکثریت مردم و مقبولیت نور خروجی متفاوت است.در شرق و جنوب شرق آسیا به ندرت از لامپ های التهابی استفاده می شود.
در فوریه 2007 ، قاونی که اکثر فروش لامپ های التهابی را تا 2010 ممنوع می کند وضع کرد.در صورتی که این قانون هیچ جایگزینی برای استفاده استرالیایی ها مشخص نگرده ،به نظر می رسد لامپ های فلورسنت فشرده اولین جایگزین باشند.در آپریل 2007 کانادا طرحی مشابه را برای ممنوعیت فروش لامپ های 2012 تا سال 2012 تصویب کرد.پارلمان فنلاند هم درباره ممنوعیت فروش لامپ های التهابی تا ابتدای 2011 تبادل نظر می کند.
دانلود مقاله بررسی ریسک سهام شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران ،مطالعه موردی سالهای 86_82 word دارای 12 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله بررسی ریسک سهام شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران ،مطالعه موردی سالهای 86_82 word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله بررسی ریسک سهام شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران ،مطالعه موردی سالهای 86_82 word ،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
بررسی ریسک سهام شرکتهای عضو بورس اوراق بهادار تهران ،مطالعه موردی سالهای 86_82
چکیده
سرمایه گذاری درسهام شرکت های پذیرفته شده دربورس اوراق بهادار از جنبه اقتصادی دارای اهمیت فراونی است چراکه این گونه سرمایه گذاری باعث جذب وجوه سرگردان بخش خصوصی وهدایت آن درجهت فعالیت های مولد وتولیدی می شود.ازطرفی به علت اینکه بازده این گونه سرمایه گذاری قطعی نمی باشد، لذا سرمایه گذاران در ارزیابی این نوع طرحهای سرمایه گذاری علاوه بر بازده به ریسک آنها نیز توجه می کنند.براساس تحقیقات انجام
شده سرمایه گذاران با تشکیل پرتفوهای متنوع ریسک غیرسیستماتیک راحذف می کنند لذا معیار قضاوت راجع به ریسک اوراق بهادار ریسک سیستماتیک(غیرقابل کاهش) آنهاست که با شاخص نمایش داده می شود، که منشاء پیدایش این نوع ریسک عواملی هستند که بازده کل اوراق بهادار را بصورت همزمان تحت تاثیر قرار می دهند. هدف اصلی تحقیق حاضر،ارزیابی ثبات ریسک سیستماتیک سهام عادی شرکت های بورس اوراق بهادار تهران است
فرضیه های تحقیق عبارت است از:
الف) مقدار بتای سهام منفرد شرکتهای بورس اوراق بهادار باثبات است.
ب) مقدار بتای پرتفوی شرکتهای بورس اوراق بهادار درسالهای موردمطالعه باثبات است.
. جامعه آماری: جامعه آماری تحقیق شرکت های سازمان بورس اوراق بهادار درصنایع خودروسازی وساخت قطعات،محصولات فلزی، قندوشکر،دارو وتولید سیمان بوده که.ازبین این شرکت ها تعداد 80 شرکت به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده است.
متغیرهای تحقیق:متغیرهای تحقیق ما بازده سهام شرکت هز آزمون tدرمورد فرضیه اول نشان داد که بتاهای شرکت های جامعه آماری اگر به صورت تک تک ویا اگر به صورت میانگین های دودوره زمانی متوالی با هم مقایسه شوند دارای ثبات هستند.
در خصوص فرضیه دوم نیز با انجام آزمون tزوجی بین ریسک سیستماتیک دو دوره زمانی برای پرتفوهای تشکیل شده مشخص شد که ضریب بتا برای پرتفوهای کوچکتر بی ثبات وبرای پرتفوهای بزرگتر باثبات است.
واژگان کلیدی : ریسک سهام، پرتفوی ،بورس اوراق بهادار
مقدمه:
بورس اوراق بهادار از نهادهای اقتصادی ومالی در اقتصاد مبتنی بربازار است.امروزه عملکرد بازار سهام دراکثر کشورها بعنوان شاخص ارزیابی سیاستها وتغییرات اقتصادی وبازرگانی کشورها مورد استفاده قرار می گیرد.برخی بورس را لازمه مرحله بازسازی وتوسعه مشوقهای سرمایه گذاری می دانند وبر این عقیده اند که جریان تخصیص منابع وحجم سرمایه گذاریها از طریق بازار بورس تسریع می شود.از لحاظ تعریف،بورس به معنی یک بازار متشکل ورسمی سرمایه است که درآن خرید وفروش سهام شرکتها و اوراق قرضه موسسات دولتی و یا خصوصی تحت ضوابط وقوانین ومقررات خاصی انجام می¬شود. مشخصه مهم بورس حمایت قانون از صاحبان پس اندازها وسرمایه های راکد و الزامات قانونی برای متقاضیان است. بورس اوراق بهادار ازسویی مرکز جمع آوری پس اندازها ونقدینگی بخش خصوصی به منظور تامین مالی پروژه های سرمایه گذاری بلندمدت وازسوی دیگر مرجع رسمی ومطمئنی است که دارندگان پس اندازهای راکد می توانند محل نسبتا”مناسب وایمنی برای سرمایه گذاری بیابند.
دراقتصاد امروز اهمیت بورس درجمع آوری سرمایه ها وپس اندازهای کوچک برای تامین وجوه مالی پروژه های کلان اقتصادی شناخته شده واز طرف دیگر بورس با
سمت وسودادن به سرمایه های کم، موجب افزایش اشتغال ودرآمد افراد جامعه می شود.
بورس اوراق بهادار تهران در سال 1346 با هدف تجهیز پس اندازهای بخش خصوصی برای تولید وجلب مشارکت عمومی وسرمایه گذاری در شرکت های تولیدی وصنعتی تاسیس شد.این سازمان فعالیت خود را با انجام چند معامله روی سهام بانک صنعت ومعدن آغاز نمود ودرپی آن چند شرکت دیگر به بورس راه یافتند.پس از انقلاب وپس ازسالها رکود وتعط
یلی نسبی در فعالیت ومعاملات بورس وبا تعقیب استراتژی تعدیل اقتصادی توسط دولت وتوجه به گرایش های آزادسازی وخصوصی سازی ،بورس فعالیت خودرا از سرگرفت وحیات دوباره ای یافت. در حال حاضر به عنوان یکی از ارکان اصلی بازار سرمایه درایران ایفای نقش می کند.
بیان مساله :
بورس اوراق بهاداردر شرایط کنونی بهترین مکانیزم جذب سرمایه های کوچک و انتقال آن به بخشهای تولیدی می باشد.از طرف دیگر هر بورس برای موفقیت در ایفای این نقش باید امکان تصمیم گیری های صحیح و علمی را برای سرمایه گذاران فراهم کند اصولا” سرمایه گذاران باید بررسیهای وسیعی در زمان خرید یا فروش سهام عادی انجام دهند و باید عوامل زیادی را برای سرمایه گذاری در نظر قرار دهند زیرا آنها نقدترین دارایی خود را به سهام تبدیل می کنند .
این تحقیق به بررسی میزان ثبات ریسک سیستماتیک در بورس اوراق بهادار تهران اختصاص دارد.ریسک از مهم ترین مفاهیم در تصمیم گیری سرمایه گذاری می باشد.عدم اطمینان نسبت به بازده دوره های آتی سهام ،سرمایه گذاری را با ریسک همراه می نماید. ریسک عبارت است از احتمال اختلاف بین بازده واقعی وبازده مورد انتظار . محاسبه ریاضی ریسک کل سهام باتعیین انحراف معیار بازده انجام می شود .یعنی هرچه واریانس(پراکندگی ) بازده سهام بیشتر باشد ریسک سهام بیشتر خواهد شد.
ریسک کل=انحراف معیار تمام جریانهای نقدی ازارزش موردانتظار.
.ضریب بتا معیار ریسک سیستماتیک ومقیاسی از ریسک است که از ارتباط بین بازدهی سهام وبازدهی بازار ناشی می شود.به عبارت دیگر بتا ،مقدار ریسکی است که هر سهم بر پرتفوی بازار تحمیل می کند. ریسک سیستماتیک هرسهم تعیین کننده نرخ بازدهی است که صاحبان سهام باید انتظار کسب آن را داشته باشند.برای محاسبه بتا ازشاخص قیمت بورس سهام که نشان دهنده واریانس بازده بازار می باشد استفاده می شود.ضریب بتا برای یک سهم بخصوص به این صورت تعیین می شود که درجه ریسک سیستماتیک آن را باریسک سیستماتیک متعلق به شاخص قیمت بورس سهام مقایسه می کنند.
بتا معیاری برای تعییین درجه تغییر پذیری ونوسان آن نسبت به تغییرات شاخص بازار بورس یا میزان ریسک سیستماتیک یک سهم نسبت به میزان ریسک سیستماتیک کل سهام موجود دربازار بورس است (.ریموند پی.نوو،علی جهانخانی،350:1379)
بلوم نشان داد که بتای شرکتهای کم ریسک وپرریسک در طول دوره زمانی به سمت یک میل می کند،یعنی شرکتهایی که بتای آنها بالاتر از یک است با انجام اقداماتی آن را کاهش می دهند وشرکتهایی که بتای آنها کمتر از یک است نیز به گونه ای فعالیت می کنند تا به یک نزدیک شود.
اهمیت وضرورت تحقیق:
با توجه به نقش حیاتی بورس درشکوفایی اقتصاد وتولید کشور لازمست که اقدامات اساسی درجهت فعال شدن آن صورت پذیرد.
بررسیها بیانگر این است که سرمایه گذاران در بورس تهران برای تعیین ارزش سهام از روشهای کمی استفاده نمی کنند وتنها براساس اطلاعات غیرتخصصی در جهت سرمایه گذاری عمل می کنند،غافل از اینکه سرمایه گذاری یک امر مهم در جهت رشد وتوسعه اقتصادی هرکشوراست.درنتیجه نتایج حاصل ازتحقیقات علمی در زمینه سرمایه گذاری وبورس بایستی جایگزین این قضاوتهای شخصی گردند.
در جهت تخصیص موثر منابع و شفافیت اطلاعات بورس، بازار باید بتواند قیمت سهام یک شرکت را از روی عوامل اساسی مانند بازده و ریسک که در تعیین ارزش حال دخیل هستند، تعیین کند. در این صورت وجوه موجود برای شرکت هایی که بهترین استفاده را از منابع می کنند به راحتی در دسترس خواهد بودریسک گریزی مدیران شرکتها بازتابی از ریسک گریزی سرمایه گذاران (صاحبان سهام) است.تصمیم مدیر به سرمایه گذاری در طرحهای دارای ریسک باعث می شود که در نهایت امر ریسک به سهامداران تحمیل شود وبررسیها نشان می ده
ند که نوسانات بازده سرمایه گذاری سهام شرکتها در کاهش علاقه سرمایه گذاران نسبت به سرمایه گذاری موثر است..نرخ بازده مورد انتظار یک پرتفوی با منظور کردن ضریب احتمال مربوط به هر یک از سهام موجود در آن ومحاسبه ارزش موردانتظار آنها تعیین می شود وریسک آن نیز از راه محاسبه انحراف معیار بازده کل پرتفوی به دست می آید..یک پرتفوی که متشکل از تعداد زیادی سهام است فقط دارای ریسک سیستماتیک است چون ریسکهای غیرسیستماتیک یکدیگررا حذف وخنثی می کنند و انحراف معیار (ریسک)یک پرتفوی
سهام با ریسک سیستماتیک هریک ازسهام موجود در آن مرتبط است. تعیین روند تغییرات زمانی ریسک سیستماتیک می تواند در تخمین دقیق بتا ودر نتیجه تصمیم گیری صحیح تر سرمایه گذاران رهگشا باشد. به همین دلیل در کلیه مطالعات تجربی فاکتور بتا برای یک سهم بخصوص ثابت فرض گردیده است.البته ثبات بتا به طول دوره پیش بینی یعنی دوره ای که بتا در آن دوره تخمین زده می شود بستگی دارد .
اهداف تحقیق:
یکی از فرضیه های زیربنایی برای استفاده ازتئوریهای مالی فرضیه ثبات شاخص ریسک سیستماتیک سهام یا بتا است . با توجه به اهمیت ریسک مذکور در تصمیم گیری سرمایه گذاران واهمیت انتشار اطلاعات درست درخصوص بتا در شرکتهای بورس تهران در جهت جلب اعتماد سرمایه گذاران، محقق در این تحقیق به دنبال آن است که درابتدا روند ومیزان ثبات ریسک سیستماتیک سهام شرکتهای بورس تهران ونیز پرتفوهای انتخاب شده را در طول دوره زمانی مورد نظر را بررسی کرده واین فرضیه را که بیان می کند مقدارب
تای سهام شرکتهای پرریسک وکم ریسک درطول دوره زمانی به سمت یک میل می کند را در شرکتهای بورس تهران بررسی کند.در ضمن در آخر ازبین صنایع انتخاب شده صنایعی که ریسک بیشتری دارند معرفی می شوند.
فرضیه های تحقیق:
با توجه به اهداف مذکور فرضیه های زیر ذکر می شوند:
الف) مقدار بتای سهام شرکتهای مورد مطالعه باثبات است.
ب) مقدار بتای پرتفوی سهام شرکتها درسالهای موردمطالعه باثبات است.
پرسشهای تحقیق:
الف) آیا مقدار بتای سهام شرکتها درطول دوره زمان
ی باثبات است؟
ب) آیا مقدار بتای پرتفوی سهام شرکتها درطول دوره زمانی باثبات است؟
متغیر های تحقیق:
بازده سهام شرکتهای مورد مطالعه بعنوان متغیر وابسته وبازده پرتفوی بازاربه عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده است.
پیشینه تحقیق :
تحقیقات متعددی توسط صاحبنظران مالی در خصوص ثبات ویا عدم ثبات ضریب بتا در بورسهای مختلف از جمله بورس نیویورک صورت گرفته است.محققینی مثل بلوم،لوی،فرانسیس پورتر،ازل،شارپ وکوپر در خارج از کشور وعلی جهانخانی ورضاتهرانی درداخل کشور هریک ازجنبه های مختلف به بررسی ضریب بتا پرداخته اند.
بلوم ثبات بتارا برای سهام منفرد وهم پرتفوی برای 6 دوره متوالی7ساله مورد مطالعه قرار داد.وی درمطالعات خود به این نتیجه رسید که ضریب همبستگی بین بتاهای سهام منفرد به مراتب کمتر از ضریب همبستگی پرتفوهای n تایی است.او همچنین نشان داد که بتای شرکتهای کم ریسک وپرریسک در طول دوره زمانی به سمت یک میل می کند،یعنی شرکتهایی که بتای آنها بالاتر از یک است با انجام اقداماتی آن را کاهش می دهند وشرکتهایی که بتای آنها کمتر از یک است نیز به گونه ای فعالیت می کنند تا به یک نزدیک شود.
لوی نیز ثبات بتا را برای دوره های کوتاه تر وکمتر از یکسال مورد مطالعه قرار داد ومتوجه شدکه ضریب بتای پرتفوهای بزرگتر دارای ثبات بیشتری در طول زمان است.
شارپ وکوپردرمطالعات خود متوجه شدند که بعضی از سهام دارای بتاهای بسیار متغیر هستند اما در کل یک ثبات اساسی در طول زمان وجود دارد.مایر نیز در مطالعات خود متوجه تخلف فرض ثبات ضریب بتا شده است
روش اجرای تحقیق:
الف:جامعه آماری :
جامه آماری اصلی دراین تحقیق شرکتهای بورس اوراق بهادار تهران وچهار جامعه فرعی تحقیق شامل صنایع قندوشکر ،خودرو وساخت قطعات، ساخت محصولات فلزی،سیمان ودارو بوده ودوره زمانی تحقیق از اول فروردین ماه سال 1382تا پایان اسفندماه 1386 می باشد.
ب:گروه نمونه وروش محاسبه حجم:
دراین تحقیق با توجه به روش جدول مورگان ،جامعه آماری تحقیق شامل 80 شرکت از صنایع مورد اشاره فوق می باشد.
پ:روش وطرح نمونه برداری:
در این تحقیق از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده است .
ت:ابزار گرد آوری داده ها :
ابزار جمع آوری داده ها اسناد ومدارک مربوط به موضوع خواهد بود.
طرح تحقیق وروشهای تجزیه وتحلیل داده ها:
الف:نوع مطالعه همراه با طرح تحقیق : توصیفی،میدانی،همبستگی وکاربردی می باشد.
ب:روشهای توصیفی:
از جمله شاخصهای آماری توصیفی که درتحقیق ما مورد استفاده قرار می گیرد میانگین ،مد،میانه و واریانس وانحراف معیار بوده واز جداول ونمودارهای حاصل از کاربرد نرم افزار SPSSنیز برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده می شود.
ج:روشهای استنباطی:
از تکنیک های رگرسیون خطی، ضریب همبستگی پیرسون،آزمونt مستقل،آنالیز واریانس یکطرفه ،آزمونt تک متغیره وtزوجی استفاده شده است.
روش جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل آماری:
از نظر نوع تحقیق،تحقیق حاضر یک تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است.داده های مربوط به مباحث نظری به شیوه کتابخانه ای و استفاده از نشریات و کتب مربوط به بورس اوراق بهادار و نیز پایگاه اطلاعاتی آن بدست آمده است.پس از گردآوری داده ها ومحاسبه متغیرهای تحقیق ازتکنیکهای آماری مورداشاره فوق برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شده است.
تجزیه وتحلیل اطلاعات و نتایج :
نتایج آزمون فرضیه اول
فرضیه اول درصدد ارزیابی ثبات یا عدم ثبات ریسک سیستماتیک سهام منفرد شرکت های جامعه آماری درطول دوره بررسی است.با توجه به تجزیه وتحلیل های انجام شده مشخص شد بتاهای سهام شرکت های بورس دارای ثبات است.این یافته نتایج تحقیق محققان خارج ازکشور مانند بلوم ولوی را تایید نمی کند ولی نتایج تحقیق محققانی مانند تهرانی در ایران را تایید می کند.
نتایج آزمون فرضیه دوم
فرضیه دوم تحقیق به دنبال بررسی ثبات یا عدم ثبات مجموعه سبد سهام (پرتفوی) است. با توجه به نتایج بدست آمده مشخص شد که هرچه تعداد سهام موجود درپرتفوی بیشتر باشد ضریب بتاهای سهام پرتفوی ثبات بیشتری خواهدداشت،مثلا”ثبات بتای پرتفوی 10تایی از 5 تایی بیشتر واز 20 تایی کمتراست.
پیشنهادات :
به منظور کارا کردن هر چه بیشتر بورس وبهینه کردن تصمیمات مدیران وسرمایه گذاران پیشنهاداتی بر اساس یافته های تحقیق به شرح زیر ارائه می شود:
1-با توجه به اینکه ثبات بتای سهام عادی شرکت های بورس کمتر از پرتفوهای n تایی است به سرمایه گذاران ومدیران توصیه می شود که بجای سرمایه گذاری در سهام منفرد در یک پرتفوی متنوع از سهام سرمایه گذاری کنند.
2-به سرمایه گذاران توصیه می شود که قبل از اینکه بخواهند سهمی را وارد پرتفوی خود کنند به ضریب بتای آن توجه کنند.بدین معنی که اگر ریسک پذیر هستن
د سهام با ضریب بتای بالا انتخاب کنند واگر ریسک گریزهستند سهامی را انتخاب کنند که ضریب بتای پایینی داشته باشند.
3-به سرمایه گذاران توصیه می شود که قبل از خریداری سهام هر صنعت به ریسک سهام موجود درآن دقت نموده ودر صورت ریسک پذیر بودن در صنایعی مانند سیمان یا خودرو ودر صورت ریسک گریز بودن در صنایع قند وشکر یا دارو سرمایه گذاری نمایند.
4- به منظور آشنا کردن سرمایه گذاران با کاربرد تئوریهای جدید علمی سرمایه گذاری در بورس ،پیشنهاد می شود تا بورس تهران با برگزاری دوره های آم
وزشی برای سرمایه گذاران ومدیران، آنها را از ماهیت ریسک اوراق بهادار ونحوهء کاهش آن آگاه کند تا از این طریق گامی در جهت کارا نمودن بورس تهران برداشته شود.
منابع فارسی :
1-جهانخانی ،علی و علی پارسائیان .1376بورس اوراق بهادار تهران .تهران: انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
2- رهنمای رودپشتی ،فریدون واکرم فرزین .1382مدیریت مالی.تهران:انتشارات جنگل.
3-جهانخانی،علی وعلی پارسائیان.1376مدیریت سرمایه گذاری وارزیابی اوراق بهادار تهران. تهران:انتشارت 1-جهانخانی ،علی و علی پارسائیان.1376بورس اوراق بهادار تهران .تهران: انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
4-عبده تبریزی،حسین،1370 ،مدیریت مالی،تهران،انتشارات پیشبرد.
5- پارکرجونز،چارلز. .1380مدیریت سبد سرمایه گذاری،ترجمه محمد شاه علیزاده ،تهران:انتشارات جامعه دانشگاهی .
6- شفیع زاده،علی،1375،بررسی رابطه ریسک سیستماتیک وبازده سهام در بورس اوراق بهادارتهران ،مدیریت بازرگانی، بهرامفر، دانشکده مدیریت ،دانشگاه شهیدبهشتی.
7- قالیباف اصل،حسن،1373،بررسی تاثیر ساختار سرمایه برروی ریسک سیستماتیک سهام عادی شرکتهای بورس ،مدیریت بازرگانی، محمدتقی شهیدی،دانشکده مدیریت ،دانشگاه تهران.
منابع لاتین :
8- Jahankhani,Ali D.1994,Empirical Tests of the Capital Asset Pricing Model WhenBeta isNonStationary,Tahghighate mali,No:2.Tehran:Tehran University.
9-Jahankhani,Ali D.1994,The Stationarity of EstimatedBetaof Individual SecuritiesandPortfolios,Tahghighatemali,No:3.Tehran:Tehran University.
10- Lee, Byrne and Stephen D.2000,Academic papers the impact of
market risk on property portfolio risk reduction.England:MCB university.
24Chawla,Deepeak,2003,Testing Stability of Beta in the Indian Stock Market ,Decesion,Vol .28,No.2
11-Diebold,Francis X. 2002,Elements of forecasting,South-western college Publishing.
12-Blume,Marshall E.1975,Betas and
their Regression Tendencies,The Journal of Finance.Vol.30,No.3
شرکت های منتخب جامعه آماری
نام شرکت ردیف نام شرکت ردیف
محورسازان 30 ایران خودرو 1
نیرومحرکه 31 ایران خودرو دیزل 2
البرزدارو 32 پارس خودرو 3
پارس دارو 33 سایپا 4
تهران دارو 34 سایپا دیزل 5
تهران شیمی 35 سر. رنا 6
دارو ابوریحان 36 گروه بهمن 7
دارو اسوه 37 مرتب 8
دارو اکسیر 38 آهنگری تراکتور 9
دارو امین 39 چرخشگر 10
دارو داملران 40 رادیاتور ایران 11
دارو رازک 41 ریختهگری تراکتور 12
دارو عبیدی 42 زامیاد 13
دارو فارابی 43 صنایع ریختهگری 14
دارو کوثر 44 فنرسازی خاور 15
دارو لقمان 45 فنرسازی زر 16
دارو جابرابنحیان 46 قطعات اتومبیل 17
داروپخش 47 کاربراتور ایران 18
سینادارو 48 کمک فنر ایندامین 19
شیرین دارو 49 لنت ترمز 20
قند ثابت خراسان 50 فرآورده تزریقی 21
قند شیروان قوچان 51 کیمیدارو 22
قند شیرینخراسان 52 ایران گچ 23
قند قزوین 53 سیمان ارومیه 24
قند قهستان 54 سیمان تهران 25
قند مرودشت 55 سیمان سپاهان 26
قند نقش جهان 56 سیمان شرق 27
قند نیشابور 57 سیمان شمال 28
قند هگمتان 58 سیمان صوفیان 29
سولیران 70 سیمان غرب 59
آذراب 71 سیمان فارس وخوزستان 60
ماشینسازی اراک 72 سیمان قائن 61
لامیران 73 سیمان کرمان 62
اما 74 سیمان مازندران 63
بسته بندی البرز 75 شکر 64
بسته بندی ایران 76 شهد 65
بسته بندی مشهد 77 قند اصفهان 66
جام دارو 78 قند بیستون 67
جوش و اکسیژن 79 قند پیرانشهر 68
صنایع بسته بندی فلزی 80 قند تربتجام 69
دانلود مقاله قاچاق کالا word دارای 25 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله قاچاق کالا word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله قاچاق کالا word ،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
قاچاق کالا
قاچاق کالا یکی از چند مولفه مهم فساد اقتصادی است. بطور کلی قاچاق عبارت است از ورود یا خروج پنهانی کالا از مبادی رسمی و یا غیر رسمی بدون پرداخت عوارض دولتی .
چالشهای فرا روی مبارزه با قاچاق کالا :
1- عدم درک مشترک درخصوص منافع ملی و نوسانات شدید در سیاستگذاری .
2-وجودانحصارات،محدودیتها،مقاومتهای شدید ساختاری،کارکردی وهنجاری دربازرگانی قانونی .
3- تداوم اتخاذ تصمیمات و سیاستگذاری های اقتصادی و تجاری متناقص .
4- وجود انحصارات و فضای رانتی ، وجود یارانه زیاد توام با بی عدالتی در توزیع یارانه ها .
5- دخیل بودن برخی از کارکنان دولت در امر قاچاق و حمایت مسئولین از اقدامات خلاف آنها .
6 – ضعف شدید امکانات و نیروی انسانی ماهر در گمرکات علیرغم گسترش کمی مراکز گمرکی .
7- عدم بازدارندگی مناسب و کافی در مجازات قاچاقچیان .
8- طولانی شدن روند رسیدگی به پرونده های مهم قاچاق و یا تبرئه حدود 90% متهمان پرونده .
9 – افزایش میزان مصرف کالای لوکس و خارجی به جهت تغییر فرهنگ و الگوی مصرف جامعه .
و بسیاری از موارد دیگر باعث جلوگیری از برخورد مناسب با این پدیده در جامعه گردیده است .
به همین منظور مبارزه با قاچاق می بایستی از 2 منظر مورد توجه قرار گیرد که هر یک از آنها پرسشهایی را فرا روی « ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز » به عنوان اصلی ترین رکن این مبارزه قرار می دهد که به شرح ذیل بیان می شود :
1) از منظر اقتصادی :
1- آیا قاچاق در کشور ما نهادینه است یا سازمان یافته . راهکار مبارزه با هر یک کدام است ؟
2- آیا افزایش حجم واردات قانونی در روان سازی تجارت به کاهش موثر قاچاق کمک می کند؟
3 – تامین معیشت مرزنشینان در کاهش قاچاق چقدر اثرگذار است ؟
4 – آیا گسترش مناطق آزاد و بازارچه های مرزی در کاهش قاچاق کالا موثر است ؟
5 – آیا ایجاد کریدورهای شمال و جنوب یا شرق به غرب در کاهش قاچاق موثر است ؟
2) از منظر غیر اقتصادی :
1- در مورد قاچاق سیاه ( کالاهای غیر مجاز ) چه باید کرد ؟
2 – آیا استفاده از فرصتهای خارجی در مبارزه قاچاق مهمتر است یا تکیه بر نقاط قوت داخلی ؟
3 – آیا مدل های مبارزه با قاچاق کشورهای دیگر می تواند در کشور ما مورد استفاده قرار گیرد ؟
4- روشهای فرهنگی – تبلیغی ضد قاچاق موثر در کشور ما کدامند و بهینه سازی قوانین و مقررات چقدر کارا است ؟
در راستای پاسخ گویی به موارد اشاره شده فوق این ستاد رسالتی را برای خود تعریف کرده است تا بر اساس آن راهبردهای لازم را تدوین نماید . رسالت این ستاد براساس قانون « تضمین سلامت تجارت و اقتصاد کشور از طریق مبارزه پیگیر و فراگیر با قاچاق به منظور حمایت از تولیدات داخلی و ساماندهی بازار مبادلات در چارچوب سیاستهای کلی نظام » تعریف شده که برای دستیابی به آن اهداف اساسی ( استراتژی ) زیر تعیین گردیده است :
الف ) اهداف کوتاه مدت : هدف آن ایجاد انضباط اقتصادی در نقاط هدف از طریق اجرای 13 برنامه با 96 راهکار که از 1/4/83 آغاز گردیده است .
ب ) اهداف میان مدت : هدف آن بازدارندگی و مدت آن سه سال تعیین گردیده که از طریق اجرای 9 برنامه و 37 راهکار به ساماندهی واردات و اصلاح قوانین و مقررات می پردازد .
ج ) اهداف بلندمدت : هدف آن ساماندهی واردات و مدت آن بیش از سه سال تعیین گردیده که نیازمند اقدام هماهنگ دولت و سایر قوا و دستگاههای حکومتی در این زمینه هاست.
همانگونه که ملاحظه می شود در برنامه میان مدت ساماندهی واردات تجاری مد نظر قرار گرفته است که این امر خواسته wto ( سازمان تجارت جهانی ) نیز می باشد . اخذ عوارض زیاد مانع از رشد کارایی تولید و تجارت قانونی می شود در راستای رفع این موانع باید به فرهنگ سازی به عنوان اصلی ترین راه مبارزه با قاچاق توجه گردد . همچنین استفاده از سیستمهای پویای کنترل نرم افزاری و تدوین برنامه ها و طرح های مطالعاتی برای مقابله و اصلاح قوانین برای تعامل با
کشورهای همسایه باید مد نظر قرار گیرد. معیشت و اشتغال در مناطق مرزی و ساماندهی اسکله ها و جلوگیری از فعالیت اسکله های غیر مجاز نیز از موارد دیگر است . بطور کلی در سطح برنامه های دراز مدت تعییرات ساختاری و رفتاری در محیط خرد و کلان کشور به معنای بهبود و مهندسی معماری و مدیریت توسعه در کشور لازم است . در این راه مبارزه جامع با انحصار ، بهسازی فرهنگ و الگوهای کار و مصرف، امید به آینده و بازنگری در موارد و فعالیت های اقتصادی بصورت وسیع ، ارتقای ظرفیت های همه جانبه مردم در توسعه اقتصاد کشور ، در پیش گرفتن سیاستهایی که عدم تعادل فاحش نرخ ریال و ارزهای دیگر را کاهش دهد ، توازن و تناسب در اقتصاد کشور و احیاء توسعه اقتصادهای ناحیه ای و منطقه ای باید پیش از پیش مورد توجه قرار گیرد .
آثار و نتایج قاچاق :
صاحبنظران معتقدند قاچاق صرف نظر از اثرات و نتایج اقتصادی دارای آثار و نتایج سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی نیز می باشد بطور کلی آثار و نتایج قاچاق را در سه مورد زیر می توان بررسی نمود .
الف – آثار اقتصادی :
1 – اختلال در اجرای قانون 2 – ایجاد فرهنگی قانون گریزی 3 – اختلال در تجارت رسمی 4- گسترش اقتصاد زیر زمینی 5 – کاهش سطح معیشت و انتقال فشار مالیاتی بر بخش رسمی اقتصاد 6 – فرار مالیاتی 7- هدر رفتن منابع ملی و کاهش سرمایه گذاری 8 – تضعیف تولید 9 – کاهش نرخ رشد اقتصادی 10 – کاهش درآمد دولت
ب – آثار سیاسی :
1- افزایش ثروت و قدرت نامشروع 2- رانت خواری 3- بی عدالتی 4-کاهش اعتماد عمومی 5- تمایل به قانون گریزی 6- افزایش بی نظمی اقتصادی 7- تضعیف امنیت اقتصادی 8- افزایش فاصله طبقاتی 9– هدر رفتن منابع ملی 10– تضعیف کارآمدی 11– کاهش امید ملی 12– کاهش امنیت عمومی
ج – آثار فرهنگی اجتماعی :
1-گسترش فرهنگ تجمل گرایی 2– مصرف گرایی 3– بیگانگی 4– کاهش ارزش گرایی 5– تمایل به قانون گریزی 6– هدر رفتن سرمایه های اجتماعی 7– تضعیف مقبولیت 8– کاهش مشروعیت – 9- افزایش بی نظمی اجتماعی 10– کاهش امنیت اجتماعی
همانگونه که ملاحظه می شود قاچاق آثار و تبعات سوئی بر فرهنگ اجتماع هم خواهد داشت لذا لازم است کلیه کارگزاران با همکاری ستاد زمینه مناسب برای انجام فعالیت های زیر به منظور تحقق در هدف « امنیت و سلامت اقتصادی » جامعه ایجاد نمایند :
1- روانسازی تجارت و جلوگیری از واردات امانی کالا .
2 – آزاد سازی اقتصاد بر پایه چشم انداز 20 ساله به منظور افزایش نقش بخش خصوصی .
3 – عقد قرارداد با همسایگان به منظور تامین انضباط و امنیت اقتصادی .
4 – اتخاذ سیاست توسعه منطقی و معقول به منظور افزایش تولید و اشتغال مناسب .
5 – طراحی سامانه یکپارچه کنترل مالی به منظور ایجاد انضباط مالی و شفاف سازی .
6 – کمک به تامین هر چه سریعتر بازار مشترک اسلامی به منظور افزایش ثابت پذیری اقتصاد .
7 – فرهنگ سازی برای کاهش تقاضا و ترجیح مصرف کالای داخلی .
8 – افزایش ریسک قاچاق از طریق مبارزه قاطع و پیگیر .
9 – ممنوعیت دخالت نهادها در تجارت به منظور شفاف سازی و برخورد با عوامل دولتی دخیل .
قاچاق و تخلفات گمرکی
کلمه قاچاق یک کلمه ترکی است و به معنای گریزاندن میباشد و از مجموع قوانین و مقررات مربوط چنین استنباط میشود که قاچاق عبارت است از فراردادن مال، خواه آن مال مربوط به درآمد دولت بوده و یا ورود و خروج، تولید و نقل و انتقال و خرید و فروش آن طبق قوانین و مقررات مربوط، ممنوع و غیرمجاز گردیده باشد
در اصطلاح گمرک و سایر دستگاههای وصولی دولت، منظور از قاچاق،گریزاندن کالا از پرداخت مالیات و عوارض به دولت است و یا فرار دادن کالا از شمول مقررات دولتی و نقل و انتقال و خرید و فروش آن به طور غیرمجاز و ممنوع است.
در ماده 29 قانون امور گمرکی چنین آمده است: « موارد مشروحه زیر قاچاق محسوب میشود:»
1- وارد کردن کالا به کشور یا خارج کردن کالا از کشور به ترتیب غیرمجاز مگر آنکه کالای مزبور در موقع ورود یا صدور ممنوع یا غیر مجاز یا مجاز مشروط نبوده و از حق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض بخشوده باشد.
2- خارج نکردن وسائط نقلیه و یا کالایی که به عنوان ورود موقت یا ترانزیت خارجی وارد کشور شده به استناد اسناد خلاف واقع مبنی بر خروج وسائط نقلیه و کالا.
3- بیرون بردن کالای تجاری از گمرک بدون تسلیم اظهار نامه و پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض خواه عمل در حین خروج از گمرک یا بعد از خروج کشف شود.
هرگاه خارج کننده غیر از صاحب مال یا نماینده قانونی او باشد گمرک عین کالا و در صورت نبودن کالا بهای آن را که از مرتکب گرفته میشود پس از دریافت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض مقرره به صاحب کالا مسترد میدارد و مرتکب طبق مقررات کیفری تعقیب خواهد شد.
4- تعویض کالای ترانزیت خارجی یا برداشتن از آن.
5- اظهار کردن کالای ممنوع الورود یا غیر مجاز تحت عنوان کالای مجاز یا مجاز مشروط با نام دیگر
6- وجود کالای اظهار نشده ضمن کالای اظهار شده به استثناء مواردی که کالای مزبور از نوع مجاز بوده و مأخذ حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض آن بیشتر از مأخذ حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض کالای اظهار شده نباشد. کالای اظهار نشده ضمن کالای ترانزیتی اعم از این که کالای مزبور مجاز یا مشروط و یا ممنوع باشد مشمول این بند خواهد بود .
7- خارج نکردن یا وارد نکردن کالایی که ورود یا صدور قطعی آن ممنوع یا مشروط باشد ظرف مهلت مقرر از کشور یا به کشور که به عنوان ترانزیت خارجی یا ورود موقت یا کابوتاژ (Cabotage) یا خروج موقت یا مرجوعی اظهار شده باشد جز در مواردی که ثابت شود در عدم خروج یا ورود کالا سوء نیتی نبوده است.
8- واگذاری کالای معاف مندرج در ماده 37 به هر عنوان برخلاف مقررات این قانون و یا بدون پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض مربوط
9- اظهار کردن کالای مجاز تحت عنوان کالای مجاز دیگری که حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض آن کمتر است با نام دیگر و با استفاده از اسناد خلاف واقع
10- بیرون بردن کالا از گمرک با استفاده از شمول معافیت با تسلیم اظهارنامه خلاف یا اسناد خلاف واقع
11- اظهار خلاف راجع به کمیت و کیفیت کالای صادراتی به نحوی که منجر به خروج غیر قانونی ارز از کشور گردد
بالا
عوامل موثر بر قاچاق کالا و خدمات
با توجه به اینکه براساس مصوبه مورخ 14/2/82 هیأت محترم وزیران از جمله اقدامات به منظور خدمات رسانی بهتر و مطلوب تر به مردم ، تأکید بر مبارزه با قاچاق کالا می باشد و همچنین با توجه به ماده 62 قانون نظام صنفی کشور (قانون جدید) مبنی بر ممنوعیت حمل و نقل نگهداری عرضه و فروش کالای قاچاق توسط واحدهای صنفی دراین جزوه نگاهی اجمالی به علل پیدایش قاچاق کالا با تأکید بر واردات شده است.
تعریق قاچاق کالا :وارد کردن کالا به کشور و یا خارج کردن کالا از کشور به صورت غیر مجاز که شامل دو بخش زیر است :
1- قاچاق کالاهای ممنوع، یعنی کالاهایی که صادرات یا واردات آنها ممنوعیت شرعی و قانونی دارند نظیر مواد مخدر، اسلحه و مشروبات الکی .
2- قاچاق کالاهای مجاز و مجاز مشروط، منظور کالاهایی است که صادرات و واردات آنها با رعایت ضوابط قانونی امکان پذیر بوده اما به دلیل عدم رعایت این ضوابط قانونی، قاچاق تلقی می شوند .
شناخت پدیده قاچاق در حوزه مطالعات ذیل دارای اهمیت است
ایجاد اخلال در عملکرد نظام اقتصادی
ایجاد اخلال در سیاست های تجاری ، مالی و پولی
ایجاد اخلال در کارکرد متغیرهای سیاسی
کاهش درآمدهای دولت (درآمدهای مالیاتی )
توسعه نفوذ عوامل داخلی و خارجی شبکه قاچاق کالا در سیستم اداری
انحراف در تخصیص منابع
رشد نرخ بیکاری
کاهش حیطه اقتدار مدیریت
افزایش اقتصاد زیر زمینی
علاوه بر موارد مذکور ، قاچاق کالا پدیده ای پیچیده و چند وجهی است و آثار آن فقط در بعد اقتصادی خلاصه نمی شود بلکه طیف وسیعی از آثار مخرب سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی این پدیده ( نظیر کم رنگ شدن ارزشهای اخلاقی ) در کنار آثار زیانبار اقتصادی آن نیز قابل اشاره می باشد .
عوامل مؤثر بر قاچاق کالا :
الف–پایین بودن ریسک قاچاق کالا
یکی از علل شیوع و گسترش قاچاق در کشور ، پایین بودن هزینه ریسک قاچاق کالا می باشد به این معنا که احتمال موفقیت قاچاقچیان بین 90 تا 95 درصد است .
عواملی که منجر به پایین آمدن ریسک قاچاق کالا در کشور می شوند عبارتند از :
گستردگی مرزهای جغرافیایی اعم از زمینی و دریایی آن و عدم امکان کنترل کامل مرزها
امکان قاچاق از کلیه نواحی مرزی : قاچاق منحصر به یک ناحیه مرزی کشور نبوده بلکه از کلیه نواحی مرزی قاچاق کالا صورت می گیرد عدم وجود حاکمیت ملی منسجم طی سالهای اخیر در عراق و افغانستان منجر به قاچاق واردات و صادرات از این نواحی شده است در مرزهای شمالی کشور قاچاق برخی از کالاهای یارانه ای نظیر آرد و نان و همچنین چوب و فرآورده های نفتی صورت می گیرد و انواع کالاها به صورت قاچاق وارد کشور می شوند در مرزهای پاکستان و ترکیه نیز قاچاق صادرات بیشتر در قاچاق فرآورده های نفتی صورتمی گیرد و انواع کالاها نظیر پارچه و ظروف و لوازم آرایشی به شکل قاچاق وارد کشورمی شود .
عدم امکان نظارت دقیق و مؤثر بر شناورهای نواحی دریای خلیج فارس و دریای عماننواحی جنوبی از جمله نواحی قابل توجه برای واردات قاچاق محسوب می شود با توجه به گزارشات دبیرخانه ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز تعداد 2300 شناور و لنج صیادی با ظرفیت 100-10 تن و بیش از 2600 شناور لنج باری با ظرفیت 300-20 تن و بیش از 6800 قایق صیادی در آبهای نواحی جنوبی کشور فعالیت می کنند از آنجایی که نظارت سازمان بنادر و کشتیرانی عمدتاً بر کشتی های باری تجاری و مسافربری بوده و نظارت چندانی بر لنج ها و قایق های صیادی صورت نمی گیرد امکان قاچاق حجم بالای کالاها توسط شناورهای مذکور وجود دارد .
ب–گران و پیچیده بودن واردات رسمی
از جمله عوامل مؤثر در گسترش قاچاق ، هزینه های بالای حقوق ورودی و همچنین پیچیدگی و گستردگی فرآیند واردات رسمی می باشد برخی از واردکنندگان برای تسریع در واردات اقدام به واردت قاچاق می نمایند .
تعرفه های ورودی بر کالاهای وارداتی از دیگر عوامل مهم در قاچاق کالاهای وارداتی تلقی می شود اخذ تعرفه های بالا به دلیل حمایت از تولیدات داخلی و کسب منابع درآمدی برای دولت صورت می گیرد اما هنگامی که این تعرفه ها از ریسک قاچاق بالاتر باشد تمایل به واردات قاچاق افزایش می یابد .
ج–سایر عوامل مؤثر بر قاچاق کالا
تفاوت قیمت در ایران نسبت به کشورهای اطراف
مشکلات ساختاری بخش تولید که منجر به تولید کالا با کیفیت پایین و قیمت بالا شده است
بالابودن میل نهایی به مصرف کالاهای وارداتی به دلیل کیفیت بالاتر
چرخه بیکاری و فقر در نواحی مرزی
وضع ممنوعیت های مقداری و محدودیتی بر ورود برخی از کالاها
عدم رعایت قانون مقررات صادرات و واردات و قانون امور گمرکی از سوی برخی نهادها و سهولت ورود کالاها از برخی مبادی در اختیار آنها
از بین رفتن کشاورزی به دلیل خشکسالی های اخیر و هجوم کشاورزان به تجارت کوله باری
کالاهای خارجی وارداتی مشمول طرح
1- تلویزیون 2- یخچال 3- فریزر-4- یخچال فریزر 5- چای 6- سیگار 7- پارچه 8- قطعات یدکی رایانه 9- قطعات یدکی خودرو
افراد مشمول طرح
الف–وارد کنندگان کالا کلیه واردکنندگان اقلام مشمول اعم از صنفی یا حقوقی موظفند بلافاصله بعد از ترخیص کالاهای وارداتی مشمول طرح به تکمیل فرم مخصوص « واردات کالا » و همچنین ارائه رونوشت اسناد واردات کالا شامل ثبت سفارشات ، گشایش اعتبار اسنادی ، پروانه ورودی و قبض انبار به نزدیکترین سازمان بازرگانی و یا ادارت بازرگانی حوزه فعالیت اقدام نمایند .
وارد کنندگان کالاهای مشمول از طریق بازارچه های مرزی رونوشت اسناد وارداتی مربوط به این بازارچه ها را ارائه نمایند .
ب) انبارداران و عمده فروشان موظف به اعلام موجودی خود در پایان هر ماه در قالب فرم مخصوص اعلام موجودی می باشند .
نگهداری کالاهای مشمول در اماکن غیررسمی تخلف محسوب شده و صاحبان اماکن مذکور موظفند ضمن رفع تخلف، آدرس محل نگهداری، موجودی کالا و نام صاحبان را به طور دقیق و مستمر به سازمان بازرگانی استان (سازمان بازرسی و نظارت ) و یا ادارات بازرگانی اعلام و اسناد مثبته گمرکی مربوطه به این کالاها را ارائه دهند .
اطلاعات کلی در مورد قاچاق کالا
الف ) سازمانهای کاشف : ( نیروی انتظامی ( ناجا ) – وزارت اطلاعات – گمرک – سازمان بازرگانی )
هر یک از مأمورین وصول عایدات دولت می تواند برای کشف قاچاق و توقیف جنس در مکانهای مظنون تفتیش نماید. ( ماده 12 قانون مجازات مرتکبین قاچاق )
در موقع کشف قاچاق مأمورین مکلف اند اشیاء قاچاقی را توقیف و صورت مجلس با حضور شهود و مطلعین اگر باشد تنظیم کرده امضاء نموده و به امضای حاضرین برسانند ( ماده 13 قانون مجازات مرتکبین قاچاق )
تذکـر : وزارت کشور ( نیروی انتظامی ) مسئول امر مبارزه با قاچاق کالا می باشد ( ماده 32 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز ) وزارت اطلاعات مسؤول امر مبارزه با قاچاق ارز می باشد ( ماده 32 آئین نامه قانون فوق )
صورتجلسه تنظیمی کشف کالا و ارز قاچاق بایستی حین الکشف و یا در اولین فرصت پس از کشف تنظیم و به امضای کاشف یا کاشفین و نیز صاحبان کالا و ارز قاچاق یا عاملان محل برسد و مشخصات کالا و ارز قاچاق و زمان و چگونگی کشف یا عملیات منتهی به کشف و مشخصات وسیله حمل در آن قید شده باشد . چنانچه صاحبان کالا و ارز یا عاملان حمل از امضای صورتجلسه فوق خودداری نمایند مراتب استنکاف آنان بایستی در صورتجلسه قید و به گواهی حداقل دو نفر از کاشفان برسد . ( ماده یک آئین نامه قانون مجازات مرتکبین قاچاق و تبصره ذیل آن )
چنانچه مأمورین کاشف بهای کالا و ارز قاچاق را بیش از ده میلیون ریال تشخیص دهند عین کالا و ارز مکشوفه را بایستی حداکثر ظرف 24 ساعت پس از کشف بهمراه مالک یا حامل آن حسب مورد به اداره مربوط مأمور وصول درآمدهای دولت تحویل دهد ( ماده 4 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز ) و چنانچه بهای کالا و ارز در زمان کشف معادل ده میلیون ریال یا کمتر باشد فقط به ضبط کالا و ارز به نفع دولت اکتفا می گردد و عین کالا و ارز مکشوفه را به پس از تنظیم صورتجلسه به اداره مأمور وصول درآمد دولت تحویل می دهد ( ماده 3 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) اختیار یادشده زمانی است که اسناد مثبته موضوع ماده 280 آئین نامه قانون امور گمرکی و یا اسنادی که در حکم آن ها است دال بر ورود قانونی یا صدور قانونی کالا و ارز از سوی مالک یا حامل ارائه نشده باشد ( تبصره ماده 3 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
توجه : اسناد مثبته موضوع ماده 280 فوق عبارتست از پروانه ورود گمرکی ، پته مسافری ، قبض سپرده ، پروانه ترانزیت خارجی و کاپوتاژ و پروانه کالای مرجوعی ، پروانه ورود موقت ….
و اسناد در حکم آن مثل حکم فروش سازمان اموال تملیکی و دفترچه کارنه و ……
ممکن است کالا و ارز مکشوفه قاچاق از مصادیق وجوه و اموال مجهول المالک ، بلاصاحب وارث بلاوارث باشد . در این صورت اینگونه کالای قاچاق در حکم اموال در اختیار ولی فقیه بوده و نهایتاً بایستی تحویل ستاد اجرایی فرمان حضرت امام ( ره ) گردد . ( ماده 6 اصلاحیه آیین نامه نحوه رسیدگی به پرونده های موضوع اصل 49 قانون اساسی و تبصره ذیل آن )
مراد از اداره مأمور وصول درآمدهای دولت هر اداره یا سازمان یا شرکت دولتی که بموجب قوانین یا شرح وظایف مصوب سازمانی موظف به وصول درآمدهای دولت می باشد مانند گمرک جمهوری اسلامی ایران ، بانک مرکزی ، شرکت دخانیات ایران ، شرکت سهامی شیلات ایران ، وزارت امور اقتصادی و دارایی . ( بند ب ماده 1 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز )
لذا حسب مورد بایستی کالا یا ارز قاچاق به سازمان یا شرکت مربوطه تحویل گردد .
تذکر :
در مناطقی که گمرک وجود ندارد پس از کشف ، کالا به نزدیکترین گمرک محل تحویل می گردد . ( ماده 5 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
کالای قاچاق دخانی و شیلاتی مکشوفه بایستی تحویل شرکتهای دخانیات و شیلات بشود ( تبصره 3 ماده 20 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
اموال و اشیاء دارای ارزش فرهنگی ، تاریخی و ملی بایستی به سازمان میراث فرهنگی تحویل شود . ( تبصره 4 ماده 20 آیین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
فرآورده های نفتی و جنگلی به ترتیب بایستی تحویل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران و وزارت جهاد سازندگی شود ( تبصره 5 ماده 20 آیین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
وجوه ارزی که تحت عنوان قاچاق کشف می گردد به بانک مرکزی ایران تحویل می گردد . ( ماده 6 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و ( ماده واحده لایحه قانونی راجع به ارزها و طلا آلات و جواهرات که از مسافرین … مصوب 25/4/59 ) و ( ماده 19 اصلاحی قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوب 9/11/63 )
اسلحه و مهمات جنگی ، شکاری غیر مجاز و مواد منفجره به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (واحد نظامی محلی) تحویل می گردد ( ماده 38 قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی ) ( تبصره 2 ماده 88 آئین نامه قانون امور گمرکی ) .
مواد مخدر به نیروی انتظامی تحویل داده می شود .
مسکوکات طلا ، نقره ، شمش طلا و جواهرات به بانک مرکزی تحویل داده می شود .
ب ) سازمانهای شاکی ( گمرک ، دخانیات ، شیلات ، بانک مرکزی ، وزارت اطلاعات و …. )
سازمان های شاکی سازمان هایی هستند که به موجب قانون موظف به وصول جریمه و اعلام شکایت و طرح دعوی علیه مرتکبان قاچاق کالا و ارز می باشند ( بند پ ماده 1 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی راجع به قاچاق کالا و ارز ) پس از کشف کالا و ارز قاچاق به شرح بند الف کالا و ارز بایستی حسب مورد تحویل یکی از سازمانهای شاکی گردد .
در گمرک پس از تحویل کالا به انبار و صدور قبض ، عملیات ارزیابی کالا توسط مجموعه سرویس ارزیابی آغاز می شود در خصوص تعیین بهای کالا و ارز قاچاق به شرح ذیل عمل می شود :
کالای قاچاق ورودی
مبنای محاسبه عبارت است از ارزش سیف براساس قیمت ارز رسمی اعلامی توسط بانک مرکزی ، حقوق گمرکی بعلاوه سود بازرگانی و عوارض موضوع ماده 15 قانون مقررات صادرات و واردات آن کالا در زمان کشف . ( بند الف ماده 2 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) . گمرک موظف است برای تعیین قیمت کالای قاچاق میانگین نرخ ارز رسمی اعلامی توسط بانک مرکزی را در پایان هر فصل شمسی از بانک مرکزی اخذ و ملاک محاسبه در فصل بعدی سال قرار دهد . ( تبصره 2 ماده 20 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
کالای قاچاق خروجی :
مبنای محاسبه عبارتست از قیمت عمده فروشی کالا در نزدیکترین بازار داخلی در زمان کشف ( بند ب ماده 2 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
ارز قـاچــاق
مبنای محاسبه معادل ریالی قاچاق ، عبارتست از قیمت ارز رسمی اعلامی توسط بانک مرکزی در زمان کشف ارز ( بند پ ماده 2 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
پس از عملیات ارزیابی فوق در گمرک پرونده به دایره قضایی تحویل می گردد و مشخصات پرونده ( نام و نام خانوادگی صاحب کالا ، حامل ، نوع کالا ، تاریخ کشف و … ) در سیستم رایانه یا در دفتری مخصوص ثبت می شود . درصورتیکه سازمان شاکی احراز نماید کالا یا ارز قاچاق می باشد مکلف می باشند حداکثر ظرف پنج روز پرونده را تکمیل ( ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و به شرح ذیل عمل نمایند :
چنانچه بهای مال کالا و ارز ( که توسط سرویس ارزیابی تعیین شده است ) هر یک از صاحبان آنها معادل ده میلیون ریال یا کمتر باشد ( درصورت احراز قاچاق بودن ) فقط به ضبط کالا و ارز به نفع دولت اکتفا می گردد . ( بند الف ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) این موضوع بایستی به صاحب کالا ابلاغ گردد تا پیگیریهای لازم توسط وی انجام پذیرد .
چنانچه بهای مال کالا و ارز قاچاق از ده میلیون ریال تجاوز کرده باشد دو حالت متصور است :
2-1- متهم در مرحله اداری ( قبل از طرح شکایت در مرجع قضایی و صدور حکم ) حاضر به پرداخت جریمه باشد از تعقیب کیفری متهم از حیث عمل قاچاق و شکایت علیه وی صرفنظر می شود . در مواردی که متهم حاضر به پرداخت جریمه تعیینی باشد لیکن امکان پرداخت فوری آن را نداشته باشد سازمان شاکی می تواند از مرجع رسیدگی کننده درخواست اخذ تأمین مناسب بنماید ( ماده 6 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
تذکـر : جریمه عبارتست از دو برابر بهای مال بعنوان جزای نقدی و ضبط کالا و ارز به نفع دولت ( ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
تذکـر : چنانچه متهم جریمه را نقداً پرداخت نماید اداره مأمور وصول درآمد دولت مکلف است در مقابل اخذ جزای نقدی قبض رسمی صادر و به پرداخت کننده تسلیم نماید ( ماده 15 قانون مجازات مرتکبین قاچاق )
2-2- در صورتیکه متهم حاضر به پرداخت جریمه در مرحله اداری نباشد و درصورت استنکاف متهم یا متهمان از پرداخت جریمه سازمان شاکی مکلف است حداکثر ظرف 5 روز اداری از تاریخ کشف کالا و ارز قاچاق پرونده متشکله را تکمیل و حسب مورد به مراجع قضایی یا محاکم تعزیرات حکومتی اعزام نماید . ( ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی و ماده 7 آئین نامه آن )
سازمان شاکی موظف است هنگامی که پرونده را برای رسیدگی به مرجع قضایی ارسال می نماید چنانچه حقوق و عوارض گمرکی کالا پرداخت نشده باشد با توجه به ماده 29 قانون امور گمرکی موضوع عدم پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را بعنوان یکی از جهات تلقی قاچاق در پرونده درج نماید . ( تبصره ماده 9 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
اداره های مأمور وصول درآمدهای دولت موظفند ظرف حداکثر 5 روز اداری از تاریخ کشف یک نسخه از پرونده کالاهای قاچاق مکشوفه را جهت سیر مراحل فروش به سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی تحویل نمایند . ( تبصره ماده 4 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
اداره های مأمور وصول درآمد دولت مکلفند بلافاصله پس از ضبط کالاهای قاچاق بدل پرونده را به سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی تحویل دهند . ( ماده 20 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
ضبط کالا و ارز در مرحله اداری توسط گمرک یا سازمان شاکی براساس بندهای الف و ب ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات صورت می گیرد . ( ماده 14 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
آنچه که در ضبط کالا و ارز مهم است احراز قاچاق بودن کالا یا ارز توسط سازمان شاکی است که صراحتاً در ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی به آن اشاره شده است .
از آنجا که به استناد ماده 3 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی و ماده 18 آئین نامه آن حمل کالای قاچاق ( مشروط به وجود قراینی نظیر جاسازی ، آگاهی و علم حامل از حمل ) جرم محسوب گردیده است طبق دستورالعملهای موجود و بخشنامه های صادره از گمرک جمهوری اسلامی ایران هرگاه گمرک کاشف باشد درخصوص حامل نیز گمرک شاکی خواهد بود و اقدامات لازم را به شرح فوق انجام خواهد داد . متن دستورالعمل و بخشنامه و شماره آن عیناً در ذیل درج می گردد .
شماره بخشنامه 46550/37/109/54 مورخ 29/3/78 دفتر حقوقی گمرک ایران ……….. « نظر به اینکه ماده 3 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی … حمل کالای قاچاق را مستقلاً جرم تعیین و برای آن مجازات خاص مشخص نموده و این مطالب ارتباطی به ماده 2 نداشته و در واقع مجازات تعیین شده در ماده 3 ، فارغ از مجازات تعیین شده در ماده 2 است ، خواهشمند است دستور فرمایند در مواردی که گمرک مسوولیت شکایت از حاملین را بعهده دارد در مورد بندهای الف و ب ماده 2 و با رعایت شرایط مندرج در ماده 3 تقاضای تعقیب حامل بعمل آید . »
تذکــر : مجازات حامل کالای قاچاق ( توقیف وسیله نقلیه توسط کاشف ) و جریمه آن تا معادل دو برابر قیمت کالا است . ( ماده 3 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
تذکــر : درصورتیکه حامل و مالک کالای قاچاق یک نفر باشد مجازات منحصر به حکم صادره برای مالک کالای قاچاق خواهد بود . ( تبصره 2 ماده 18 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
گمرک در مورد کالاهایی که مأمورین کشف در نقاط غیر مرزی کشف و تحویل می نمایند چنانچه ارزش سیف کالای مکشوفه هریک از متهمان از مبلغ 1300000 ریال تجاوز ننماید و جنبه مصرف شخصی داشته باشد در مرحله اداری رسیدگی و مسترد می نماید . ( بخشنامه 116786/525/102/54 مورخ 11/7/78 معاون امور حقوقی و نظارت گمرک ایران )
ج ) متهم یا صاحب کالا :
هنگام کشف کالا پس از تنظیم صورتمجلس کشف اشیاء قاچاق توسط سازمان کاشف متهم یا صاحب کالا بایستی صورتجلسه را امضاء نماید . ( ماده 13 قانون مجازات مرتکبین قاچاق و بند …. ماده 1 آئین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) چنانچه مفاد صورتجلسه را قبول نداشته باشد قبل از امضاء آن را متذکر شود . یا اصلاً می تواند صورتجلسه را امضاء نکند . لیکن استنکاف از امضای صاحب کالا یا متهم در صورتجلسه توسط سازمان کاشف قید می گردد . ( تبصره ذیل ماده یک آیین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) صاحب کالا یا متهم می تواند از سازمان کاشف رسید کالاهایش را اخذ نماید .
پس از آنکه صاحب کالا یا متهم از تحویل کالای خود ( توسط سازمان کاشف ) به سازمان شاکی اطمینان حاصل نمود بهمراه کارت شناسایی معتبر ( عنداللزوم بهمراه مأمور سازمان کاشف ) و چنانچه اسناد گمرکی ( موضوع ماده 280 آیین نامه قانون امور گمرکی ) در اختیار دارد بهمراه اسناد گمرکی به سازمان شاکی مراجعه و نظر سازمان شاکی را در خصوص قاچاق بودن یا قاچاق نبودن کالای خود اخذ می نماید .
(1) چنانچه نظر سازمان شاکی صرفاً ضبط کالا و ارز به نفع دولت باشد ( بند الف ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) صاحب کالا می تواند ظرف مدت دو ماه از تاریخ ضبط کالا و ارز به مراجع صالح قضایی یا محاکم تعزیرات حکوتی مراجعه و اعتراض و شکایت کتبی خود را تقدیم نماید . ( ماده 12 آیین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) اعتراضات بعد از مهلت فوق مسموع نخواهد بود . ( تبصره 1 ماده 12 آیین نامه اجرایی قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) .
تذکـر : مراجع صالح قضایی در وهله اول دادگاه انقلاب اسلامی محل کشف کالا می باشد ( بند 5 ماده 5 قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب )
درصورتی که در شهرستان محل کشف دادگاه انقلاب وجود نداشته باشد بایستی به محاکم عمومی مراجعه نماید . محاکم عمومی با صلاحیت عام به کلیه دعاوی و شکایات وارده رسیدگی می نمایند . ( ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون تشکیل دادگاههای عمومی انقلاب ) و ( ماده 2 دستورالعمل نحوه رسیدگی به پرونده های قاچاق کالا و ارز موضوع تبصره یک ماده 4 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
درصورت عدم وجود محاکم عمومی و انقلاب ( تا ایجاد تشکیلات قضایی ) سازمان تعزیرات حکومتی براساس قوانین مربوط مجاز به رسیدگی به پرونده های قاچاق می باشد ( تبصره 2 ماده 4 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و صاحبان کالا بایستی به شعب آن سازمان که ویژه رسیدگی به جرائم قاچاق کالا و ارز می باشد مراجعه نمایند .
(2) چنانچه نظر سازمان شاکی مشمول جریمه و ضبط کالا و ارز باشد ( بند ب ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) پس از تفهیم اتهام توسط سازمان شاکی به صاحب کالا یا متهم .
(2-1 ) صاحب کالا می تواند جریمه مقرره را در مرحله اداری ( قبل از ارجاع پرونده به دادگاه ) به سازمان شاکی پرداخت نماید و قبض رسمی جریمه را نیز درقبال جریمه پرداختی اخذ نماید . ( ماده 15 قانون مجازات مرتکبین قاچاق ) و پس از اخذ قبض پرداخت جریمه به ترتیبی که در قسمت ( 1 ) شرح داده شد مراتب اعتراض و شکایت خود را ظرف مدت دو ماه به مراجع صالح قضایی منعکس نماید . در این حالت چنانچه برائت حاصل نماید اصل کالا یا قیمت آن به نرخ روز صدور حکم و معادل ریالی ارز به نرخ رسمی اعلامی توسط بانک مرکزی و جزای پرداختی طبق حکم محکمه به وی مسترد یا پرداخت می گردد . ( بند ب ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و ( ماده 12 آیین نامه آن قانون ) استرداد توسط دستگاه اجرایی مربوطه صورت می گیرد .
(2-2) حال چنانچه صاحب کالا جریمه مقرره را در مرحله اداری پرداخت نکند پس از تفهیم اتهام توسط سازمان شاکی به صاحب کالا یا متهم ، پرونده جهت تعقیب کیفری و وصول جریمه حسب مورد به مرجع صالح قضایی یا محاکم تعزیرات حکومتی ارسال می گردد . ( بند ب ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی و ماده 7 آیین نامه آن ) . درصورت اثبات جرم علاوه بر حبس متهم و ضبط کالا یا ارز جریمه متعلقه از متهم دریافت می گردد . ( بند ب ماده 2 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
بعد از ارجاع پرونده به محاکم قضایی چنانچه شعبه رسیدگی کننده متهم یا صاحب کالا را احضار نماید و در موعد مقرر حاضر نشود عدم حضور متهم مانع از رسیدگی و صدور حکم نمی باشد و چنانچه متهم متواری گردد دادگاه در مهلت مقرر غیاباً رسیدگی و رأی مقتضی را صادر می نماید . ( ماده 8 دستورالعمل نحوه رسیدگی به پرونده های قاچاق کالا و ارز ریاست وقت قوه قضائیه و تبصره ذیل آن )
با توجه به اینکه آرای صادره در خصوص پرونده های قاچاق کالا و ارز قطعی و لازم الاجرا است صاحب کالا درصورت محکومیت ( محکوم علیه ) موظف است از تاریخ ابلاغ رأی صادره ظرف 20 روز نسبت به پرداخت جریمه اقدام نماید . در غیر اینصورت از محل وثیقه سپرده شده یا فروش اموال وی غیر از مستثنیات دین جریمه وصول خواهد شد . ( ماده 11 و 12 دستورالعمل نحوه رسیدگی به پرونده های قاچاق کالا و ارز موضوع تبصره 1 ماده 4 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و ( ماده 19 آیین نامه اجرایی قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی )
تذکـر : مستثنیات دین عبارت است از مسکن موردنیاز محکوم علیه ـ وسیله نقلیه مورد نیاز ـ اثاثیه مورد نیاز زندگی ـ آذوقه موجود و مورد نیاز ـ کتب و ابزار علمی برای اهل علم ـ وسایل و ابزار کار که وسیله امرار معاش باشد ( ماده 524 قانون آیین دادرسی در امور مدنی )
آرای قطعی صادره فقط در چند مورد قابل نقض است :
الف ) آرای صادره از محاکم عمومی و انقلاب در موارد ذیل :(ماده 235 قانون آیین دادرسی کیفری در امور کیفری)
الف : قاضی صادر کننده رأی متوجه اشتباه خود شود .
ب : قاضی دیگری پی به اشتباه رأی صادره ببرد به نحوی که اگر به قاضی صادرکننده رأی تذکر دهد متنبه شود.
ج : قاضی صادرکننده رأی صلاحیت رسیدگی را نداشته باشد .
ب ) آرای صادره از شعب تعزیرات حکومتی در موارد ذیل : ( ماده 15 آیین نامه قانون نحوه اعمال تعزیرات )
الف : ادعای مخالف بودن رأی با قانون
ب : ادعای عدم توجه شعبه رسیدگی کننده به دلایل یا مدافعات
ج : ادعای عدم صلاحیت شعبه
د : ادعای عدم توجه اتهام به محکوم علیه
تذکـر : محکوم علیه ( صاحب کالا ) می تواند درصورت وجود هر یک از جهات فوق ( در قسمت ب ) ظرف مدت یکماه از تاریخ ابلاغ رأی از رئیس سازمان تعزیرات حکومتی درخواست رسیدگی مجدد نماید . رأی شعبه تجدیدنظر قطعی و لازم الاجراء است .
د ) سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکـی :
جمع آوری و نگهداری ، اداره و فروش کالاهای متروکه دولتی و غیردولتی و ضبطی و قاچاق قطعیت یافته و قاچاق بلاصاحب و صاحب متواری و همچنین اموال منقول و غیرمنقول و حقوق مالی که بر اثر احکام و قرارهای قطعی مراجع ذیصلاح قضایی و یا تصمیمات مراجع صلاحیت دار اداری و صنفی به انحاء مختلف از قبیل ضبط ، مصادره ، استرداد ، تملیک ، جریمه و تعزیر مالی ، صلح ، هبه و نیز سایر اموالی که در اجرای اصل یکصدو چهل و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین به تملک و یا تصرف دولت درآمده و یا در می آید سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی که در قانون سازمان نامیده می شود بصورت شرکت دولتی تشکیل و طبق قانون و آیین نامه های آن و مقررات مربوط به شرکتهای دولتی اداره می شود . ( ماده 1 قانون تأسیس سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی و اساسنامه آن مصوب 24/10/70 )
مرکز اصلی سازمان در تهران است و می تواند در سایر نقاط کشور شعبه یا نمایندگی دایر نماید ( ماده 5 قانون فوق ) در حال حاضر در خراسان نیز دارای یک نمایندگی می باشد پس از ارسال بدل پرونده قطعیت یافته توسط سازمان شاکی به سازمان اموال تملیکی مکلف است آن اموال ( موضوع ماده 1 ) را حداکثر ظرف یک سال از تاریخ تحویل نسبت به فروش آن اقدام نماید مدت مذکور فقط با تصویب مجمع عمومی تا یکسال دیگر قابل تمدید خواهد بود ( ماده 8 قانون تأسیس سازمان ) البته مدت فوق در ماده 5 قانون نحوه اعمال تعزیرات به دو ماه تقلیل یافته است .
پس از آنکه مراجع قضایی رأی و دستور بر رفع توقیف و استرداد اموال به صاحبش را صادر نمود . سازمان مکلف است ترتیبی اتخاذ نماید تا اموال مربوطه به صاحبش مسترد گردد و درصورتی که عین مال فروش رفته باشد حاصلفروش پس از کسر هزینه های بیمه – حمل – تخلیه – باربری – بارگیری – انبارداری – آزمایش – حقوق گمرکی سود بازرگانی – مالیات و عوارض متعلقه و کارمزد سازمان بایستی به صاحبش در قبال اسناد مثبته به وی مسترد شود . ( ماده 34 و 39 قانون سازمان )در این حالت پس از وصول رأی و دستور مراجع قضایی به سازمان شاکی سازمان شاکی طی نامه ای مراتب فوق را از سازمان اموال تملیکی درخواست می نماید .
هـ ) مراجع قضایی یا سازمان تعزیرات حکومتی :
بطور کلی رسیدگی خارج از نوبت به شکایات سازمانهای شاکی و اعتراض های مردم و صاحبان کالا و ارز قاچاق پس از وصول شکایت و اعتراض برابر مقررات و قوانین موضوعه و صدور رأی مقتضی و ابلاغ آن به طرفین از وظایف مراجع قضایی و سازمان تعزیرات حکومتی است . ( ماده 4 قانون نحوه اعمال تعزیرات حکومتی ) و ( تبصره 2 ماده 4 قانون فوق ) و ( ماده 4 دستورالعمل نحوه رسیدگی به پرونده های قاچاق کالا و ارز مصوب 9/3/74 رئیس قوه قضائیه )
دانلود مقاله حسابداری محیط زیست word دارای 7 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله حسابداری محیط زیست word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله حسابداری محیط زیست word ،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
حسابداری محیط زیست
چکیده مقاله:
واقعه ی تأسف باری که امروزه وجود دارد این است که اقتصاد به رشد خود ادامه می دهد اما محیط زیست که اقتصاد به آن وابسته است رشد نمی کند. اگر چه نمایه های اقتصادی از قبیل سرمایه گزاری، تولید و تجارت همه و همه مثبت نشان می دهند، اما نمایه های اقتصادی اساسی شرایط زیست محیطی هر روز منفی تر می شوند. واضح است که حفاظت محیط زیست به یک سیستم مدیریتی مستقل نیاز دارد. سیستم اطلاعات حسابداری
نیز به عنوان یکی از بخش های مهم سیستم اطلاعات مدیریت می تواند نقش بسزایی در ارائه ی اطلاعات زیست محیطی ایفا نماید. گونگی انعکاس ارائه ی دارایی ها و بدهی های زیست محیطی و چگونگی انعکاس مخارج مصرف شده برای محیط زیست به مدیریت ارائه کند. در واقع ورود محیط زیست به سیستم حسابداری به اصلاح شاخص های اقتصادی می انجامد و استفاده کنندگان مختلف را قادر می سازد تا تصمیماتی بگیرند که پشتوانه ی توسعه پایدار است. هم چنین حسابداری محیط زیست دارای مضامین مختلف و استفاده های زیادی است که می تواند پشتوانه ی حسابداری منابع طبیعی در سطحی گسترده، حسابداری مالی، حسابداری صنعتی یا حسابداری مدیریت در سطح کوچک باشد.
تاریخچه حسابداری محیط زیست :
از اواسط دهه 70 میلادی شرکت های صنعتی با مفهوم گزارشگری بده
ی های زیست محیطی رو به رشدند . شرکت های یاد شده نخست تمایلی به افشای زیانهای وارد به محیط زیست در صورتهای مالی خود نداشتند، اما بر اثر مرور زمان و افزایش میزان خسارتهای شرکت های ناگزیر به رعایت این مسائل شدند. بر اساس
بیانیه شماره5 حسابداری رویدادهای احتمالی منتشر شده در سال 1975 بدهی های احتمال ناشی از هزینه های پاکسازی محیط زیست ،باید محاسبه شده و افشاگردو به موجب این بیانیه ، زیان احتمالی و بدهی هنگامی شناسا ئی می شوند که اولاً وقوع آنها محتمل باشد و ثانیاً اینکه مبلغ زیا ن را به گونه ای قابل اتکا بر آورد کرد . اما به دلیل مشکلات آینده که در بر آیند میزا ن این زیان ها وجود داشت شرکت ها و صنایع مختلف رویه های متفاوتی را جهت بر آورد این زیان ها به کار می بردند ، به طوری که هیچ شرکتی بدرستی از رهنمود مزبور پیروی نمی کرد . و در سال 1976 تفسیر شماره 14 توسط هیئت وین استاندارد های حسابداری تحت عنوان بر آورد و مبلغ یک زیان منتشر شد ولی هیچ گونه اظهار نظری در مورد به تاخیر انداختن ثبت هزینه های زیست محیطی نکرد .
خسارتهای ضایعات به منابع، منجر به افزایش تقاضای جامعه جهت بر قراری قا نون در این محور شد کنگره آمریکا در پاسخ به این موضوع قا نون حفاظت و بازیا فت محیط زیست در سال 1976 میلادی به تصویب رساند ، اما این قا نون نیز نتوانست کاری از پیش ببرد بنابراین دومین قا نون فدرال تحت قا نون جامع مسئولیت ، غرا مت و بدهی محیط زیست در سال 1980 میلادی تصویب شد. بر اساس این قانون 6/1 میلیارد دلار وجوه سپرده برای هزینه های پاکسازی مکانهایی که به محیط زیست خسارت وارد می کنند اختصاص داده شد.
در سال 1990 میلادی هئیت تدوین استانداردهای حسابداری نشریه شماره 80-90 تحت عنوان سرمایه ای کردن هزینه های آلودگی محیط زیست را منتشر
کرد. این نشریه برای سرمایه ای کردن مخارج بعدی محیط زیست برای ساخت یا تحصیل دارایی است به شرطی که موجب بهبود دایمی یا کارایی گردد ویا خسارتهای آینده ناشی از عملیات را کاهش دهد یا از آنها جلوگیری کند.
حسابداری محیط زیست
حسابداری محیط زیست کاربردهای متفاوتی دارد که از جمل که حسابداری در آمد ملی از دیدگاه یک مقیاس اقتصاد ملی به منابع و مصارف طبیعی نگاه می کند، لیکن حسابداری مالی از نگاه استفاده کنندگان گزارشهای مالی به جهت تصمیم گیری و ارائه مسئولیتهای عمومی موضوع را بررسی می کند و بالاخره حسابداری مدیریت به عنوان یک سیستم اطلاعاتی با هدف پشتیبانی تصمیمات مدیریتی به موضوع نگاه می کند. به جهت حساسیت موضوع زیست محیطی چه به عنوان یک الزام بدون سازمانی و یا درون سازمانی حسابداری زیست محیطی با قصد هزینه یابی فعالیت های زیست محیطی پیوند می یابد و موضوع هزینه به جهت واقعی بودن آن و تاثیری که بر عملکرد اقتصادی به نگاه انتفاعی می گذارد و بسیار حائز اهمیت است آثار هزینه های زیست محیطی در فعالیت اقتصادی زمانی قابل توجه خواهد بود که نکات مثبتی در عملکرد آتی به نگاه انتفاعی به همراه داشته باشد.
چرا حسابداری محیط زیست :
نتیجه تحقیقات نشان داده است که فعالیت های محیطی به ندرت با معیارهای ارزیابی سازمانی هم خوانی دارند به علاوه بسیاری از شرکت ها از مقیاسهای سنتی از قبیل: سود نرخ بازده سرمایه گذاری سهم بازار و غیره برای ارزیابی خودشان به مسائل محیطی استفاده می کند. تعداد کمی از شرکت ها دریافته اند که حسابداری محیط زیست مزیتهای استراتژیک به آنها می دهد. لذا با توجه به اینکه مسائل محیطی و اجتماعی به آنها می دهد. لذا با توجه به اینکه مسائل محیطی و اجتماعی امروزه برای استفاده کنندگان اهمیت بالایی دا
رند شرکت ها با استفاده از حسابداری محیط زیست می توانند به ایجاد پایگاه خوب در بازار دست یابند در اینجا سعی بر این است دلایل و مزایایی استفاده از حسابداری محیط زیست به طور خلاصه به شرح زیر بیان شود.
1- دستیابی به توسعه پایدار :
سیستم حسابداری محیط زیست یک معیار حمایت کننده برای دست یابی به توسعه ی پایدار یعنی کسب سود بیشتر است. که تا اندازه ای ابزار اصلی برای اندازه گیری
کنترل و تصمیم گیری می باشد :
2- کاهش مخارج زیست محیطی:
مخارج زیست محیطی چه هزینه ی سرمایه ای چه هزینه جاری به طور چشم گیری روز به روز افزایش می یابد استفاده از حسابداری محیط زیست می تواند به کارایی بیشتر منافع و صرفه جوییهای مالی و کاهش این هزینه منجر شود به عبارتی وقتی از ورودی کمتر استفاده می شود صرفا ضایعات ً کمتر خواهد بود و هزینه های زیست محیطی و آلودگی های محیطی نیز کاهش می یابد.
3- اضافه ارزش شرکت:
گزارشگری و افشای هزینه های زیست محیطی در راستای حفظ ثروت سهامداران موجب افزایش ارزش شرکت یا نگاه انتفاعی را فراهم می سازد اگر منافع این گونه هزینه ها قابل تقویم به ریال نباشد در عین حال ایجاد تمایز در بنگاه انتفاعی به عنوان یک صنعت سبز را موجب می گردد و علی رغم وجود مزیت ها در حفظ بازار رقابتی در میان صنایع مشابه به غیر سبز از طریق ایجاد محبوبیت اجتماعی آثار مفید و موثری بر قیمت سهام این گونه بنگاه ها در بازار بورس اوراق بهادار خواهد داشت. واگر منافع ماهیت مالی داشته باشند. حسابداری محیط زیست تاثیر بسزایی بر هزینه ها و دارایی و بدهی های بنگاه دارد و با هزینه یابی و قیمت گذاری درست محصولات و خدمات باز هم تصویر بهتری سازمان را ارائه می دهد.
4- نیاز مدیریت و دیگر استفاده کنندگان:
هزینه های محیط زیست ممکن است در حساب ها سرباز پنهان شوند یا به گونه ای دیگر نادیده گرفته شوند. مدیریت برای برنامه ریزی هزینه ها نیاز به اطلاعات مالی درباره مخارج زیست محیطی دارد. از طرفی دیگر نیاز بهره مندان ( دولت، سرمایه گذاری وام دهندگان،
بانک ها، سازمان های غیر دولتی و غیره) به اطلاعات مالی در زمینه ی عملکرد زیست محیطی سازمان های مختلف روبه افزایش است.
با توجه به دلایل فوق این با ور وجود دارد که حسابداری باید نسبت به اندازه گیری ارزیابی و افشاء عملکرد زیست محیطی در صورت مالی مسئول باشد و مدیران واحدهای اقتصادی بانگاه دقیق تر به حسابداری محیط زیست داشته باشند به ویژه در واحدهایی که در زمینهزیست محیطی متحمل مخارج زیادی می گردند.
نحوه برخورد با هزینه های محیط زیست:
حسابداری محیط زیست به بحث درباره رفتار هزینه های محیط زیست می پردازد واژه هزینه های زیست محیطی حداقل به دو جنبه مهم اشاره دارد.
الف- هزینه های اقداماتی زیست محیطی
ب- زیانهای محیط زیست
هزینه های محیطی یک دوره معین ممکن است در نتیجه مخارج جاری یاا مورد انتظار آینده یا دارایی یا خدمت ایجاد شده باشد یا در نتیجه دارایی یا خدمت نباشد که زیان محسوب می شود.
استاندارد های فعلی حسابداری و اصول اساسی چارچوب گزارشگری مالی موجود تعیین می کند چگونه با این هزینه برخورد کرد و چه هزینه های باید برای دوره های قبل دوره جاری و صده های آینده در نظر گرفته شود.
هزینه زیست محیطی شناسایی شده در دوره جاری که برای پاکسازی یا پرداخت جریمه تحمل شده است اگر به خاطر خسارت به محیط زیست در دوره یا دوره های قبل باشد برای دوره های قبل در نظر گرفته می شود.
هزینه هایی مانند هزینه وقوع ضایعات محصولات، هزینه خسارات ضایعات واگذاری، هزینه اقدامات و حسابرسی محیط زیست که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با منافع دوره جاری مرتبط هستند باید در دوره جاری هزینه شوند به علاوه هزینه های محیط زیست که به عنوان هزینه های دوره یا زیان تلقی می شوند باید در دوره جاری حذف گردند.
هزینه ها زیست محیطی که در طول ساخت یا توسعه یک دارایی واقع می شوند و دارای منافع اقتصادی آینده هستند سرمایه ای تلقی می گردند و در صورت نداشتن منافع اقتصادی آینده هزینه تلقی می شوند.
شناسائی هزینه ها و زیان های فعالیت های محیط زیست
مخارج آینده محیط زیست را می توان به دو گروه تصمیم کرد : هزینه هایی که وقوع آنها متحمل باشد به آن مخارج آینده مورد انتظار گفته می شود و در غیر این صورت مخارج آینده ممکن نامیده می شود که باید افشاء شوند. در مورد مخارج آینده مورد انتظار اگر مربوط به رویدادهای گذشته باشند و معیارهای بدهی را داشته باشند ( قابل اندازه گیری و بر آورد باشد ، احتمال کسب منافع آن متصور باشد) بعنوان بدهی شناسائی می شوند و اگر قابل برآورد نباشد افشاء می گردد.
در مورد مخارج مورد انتظار آینده اگر مربوط به رویدادهای آینده باش
د بعنوان تعهدات شناسائی می شود. که خود تعهداتممکن است دارای منافع باشند که بندرت در صورتهای مالی قبل از زمان وقوع شناسائی می شوند اما گاهی در صورتهای مالی افشا می گردند( مثلاً برخی تعهدات قرادادی افشا می شوند) و یا ممکن است منافع نداشته باشند که در واقع زیانهای آینده مورد انتظار است که در شناسائی آن
برخی از شرایط جهت ثبت زیانهای آینده مرتبط با مبادلات یا رویدادهای آینده به شرح زیر است:
• زمانی که قرارداد فعلی جهت خرید آینده مواد
منجر به زیانهای آینده می گردد، بخشی از زیان برای دوره جاری در نظر گرفته می شود.
• زمانی که زیان آینده بر اساس قرارداد ساخت
ی دوره جاری در نظر گرفته
می شود.
• زیان عملیات متوقف شده، چنین زیانی باید شامل زیان برآوردی از عملیات بین تاریخ اندازه گیری زیان و تاریخ کناره گذاری باشد.
این سه مورد از زیانهای آینده، با آن بخش از مخارج آینده ناشی از قراردادها، تعهدات یا تصمیمات مدیریت سرو کار دارد که واقع شده اند.
نتیجه گیری و پیشنهادها:
مسئله آلودگی محیط زیست به عنوان یکی از مهمترین معضلات جامعه بشری امروز است که بسیاری از شرکت ها با آن دست به گریبان هستند . و در جستجوی شیوه ای مناسب جهت گزارش و افشای اطلاعات برای عموم مردم می باشند . این امر لزوم به کارگیری حسابداری زیست محیطی را به عنوان تلاش در جهت حفاظت از محیط زیست و ارائه اطلاعات به عموم توجیه می کند. از آنجایی که هر کشوری مشخصه های سیاسی اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی خاص خود را دارد به منظور پایه ریزی این حسابداری در کشورها باید آن را با فضای فرهنگی اقتصادی و اجتماعی هر کشور همگون ساخت.
بدون تردید در صورت استقرار نظام مطلوب حسابداری زیست محیطی در کشورها حسابداران می توانند بازوی قدرتمندی برای دولت در ارتباط با کنترل های اقتصادی و مالی باشند. بدیهی است برای رسیدن به این اهداف وظایف حسابداری زیست محیطی مشخص و به طور دقیق تعریف و استانداردها و ضوابط و معیارها بر اساس اصول منطقی و عملی پایه گذاری و تدوین گردد از این رو مجامع حرفه ای ذیصلاح باید کار تدوین و تنظیم ضوابط حرفه ای و به ویژه استانداردهای حسابداری زیست محیطی را به عهده گیرند تا از این طریق شرکت ملزم به رعایت رویه های مصوب باشند. پژوهش و مطالعه های حسابداری محیط زیست باید تشویق شوند و در تمام سطوح توسعه یابند. معرفی حسابداری محیط زیست باید به وسیله مدیریت و م
قامات اداری در تمام سطوح انجام شود. حسابداری محیط زیست و واحدها آماری باید در سازمان های مختلف بادستور العمل واضح گنجانده شوند. حساب های جداگانه ای برای مخارج زیست محیطی افتتاح شود. تا اندازه گیری و گزارش مخارج و عملکرد زیست محیطی در هر شرکتی مقدور شود.
منابع
1- خوش طینت، محسن، حسابداری مسئولیت های اجتماعی، فصلنامه علمی و پژوهشی بررسی حسابداری، شماره1 و 11، زمستان 1373 و بهار 1374
2- خوش طینت، محسن، حسابداری محیط زیست، فصلنامه حسابرسی، شماره 17، آذر و دی 1381
3- ساوجی، محمدرضا، به حساب آمدن طبیعت: گزارشی کلوب رم، مجله اقتصادی، شماره 15 و 16 ، دی و بهمن 1381
4- کاظم زاده ارسی، نادر، حسابداری محیط زیست، ماهنامه تدبیر، شماره 135،
http:/Mdelkhosh.blogfa.com/cat-27.qspm
Jashch,c.(2006).How to perform an enviriontal management Cost assessment in on day.” Journal of cleaner production 14
نویسنده : سمیه زرین چغائی
آدرس خرم آباد- خیابان 60 متری – روبروی مجتمع بهارستان خیابان ضامن آهو، خیابان شهید بزن بیرانوند کوچه اول سر نبش
شماره تماس : 09161593783
3210188- 0661
دانلود مقاله کعبه word دارای 11 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله کعبه word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله کعبه word ،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد
کعبه
محل
بنائی است در میان مسجد الحرام در شهر مکه در کشور عربستان سعودی. کعبه مقدسترین مکان در دین اسلام است. نام کعبه اشاره به چهارگوش «تکعیب» (مکعب) بودن این سازه دارد.
اسامی دیگر
از اسماء دیگر کعبه: «البیت العتیق» و «البیت الله الحرام» .
تقدس
کعبه ارتباط مستقیم به ارکان اسلام دارد مخصوصاً فریضه حج، زیارت وطواف کعبه رکنی از ارکان حج است. همچنین در ادای فریضه نماز نیز کعبه قبله گاه مسلمانان است.
کعبه شریف تاریخ وبناء
در قرآن (اِنَ أَوَل بَیتٍ وُضِعَ لِلنَاسِ لَلَذی بِبَکَّهَ مُبَارَکاً وَهُداً لٍلعَالَمَینَ). سوره آل عمران.
این سازه تا پیش از گشودن شهر مکه به دست محمد و پیروانش محل نگهداری و پرستش بتها بودهاست. قریش در اطراف کعبه بتهای مختلفی قرار داده بودن مانند: «اللآت» و «والعزاء» و «اسافه» و «نائله» و «مّنات» و غیره ، بزرگ و یا رئیس و کبیر این بتها بنام « هُوبَل » بود، این بت برخلاف دیگر بتها در درون کعبه گذاشته بودند و قریش بربت «هُوبَل» احترام زیادی قائل بودند.[نیازمند منبع]
بنا به گفتاره وتوضیح مورخ بزرگ اسلامی «الآزرقی» وتأیید واتفاق باقی مورخین مسلمان، ساختمان کعبه 10 بار بنیان شدهاست به این ترتیب:
و بنابر روایت مسلمانان هنگامی که چشمه زمزم زیر پای اسماعیل از دل زمین جوشید مردم در این منطقه و به سبب آب این چشمه جمع شدند و تشکیل شهر مکه را دادند و ابراهیم پیامبر خدا به فرمان خدایش دستور یافت تا ساختمان کعبه را که در اثر طوفان نوح تخریب گردیده بودودر آن تاریخ اثری از آن بجا نمانده بود دوباره بسازد.
ساختمان کنونی کعبه از زمان حجاج بن یوسف ثقفی وبازسازی همان ساختمان در دوران خلافت «سلطان مراد چهارم» از پادشاهان عثمانی است که در سال 1040 هجری بر اثر ورود سیل به مسجد الحرام و تخریب آن از نو باسازی گردید. این ساختمان استحکام وقدرتمندی کامل دارد، بطوری که تاکنون تا دوران ما، به همان شکل کنونی پابرجا و استوار ماندهاست.
ارکان کعبه
ارکان کعبه : به هریک از چهار گوشه کعبه، رکن گویند و کعبه بر چهار رکن بنا گردیده، که عبارتاند از:
به اعتقاد برخی از مسلمانان هنگام بناء کعبه توسط آدم این سنگ را ملائکه از بهشت آوردند وآدم آن را در گوشهای از خانه نصب کردند.
پس از بازسازی خانه (کعبه) توسط قریش این سنگ به دست محمد قبل از درب کعبه در رکن حجر اسود نصب گردیده ومحل شروع طواف حجاج میباشد.
مشخصات هندسی
ارتفاع آن حدود 15 متر [1]، و محیط آن44 متر [2] است. جزئیات اضلاع کعبه بر اساس متر، عبارت است از:
سنگ بنای کعبه
بنای کعبه از سنگهای سیاه و سختی ساخته شده که با کنار زدن پرده از روی آن، کاملاً آشکار است. این سنگها که از زمان بنای کعبه از سال 1040 ق. تا به امروز بر جای مانده، از کوههای مکه به ویژه جبل الکعبه که در محله شُبَیکه مکه بوده، و جبل مزدلفه گرفته شدهاست. سنگها اندازههای مختلف دارد، به طوری که بزرگترین آنها با طول و عرض و ارتفاع 190، 50 و 28 سانتیمتر و کوچکترین آنها با طول و عرض 50 و 40 سانتیمتر میباشد. پایههای آن از سرب مذاب ساخته شده و بدین ترتیب بنایی است نسبتاً مستحکم و استوار. وروی دیوار آن اثارشکافته شدن دیوار درموقع ولادت حضرت علی (ع)است که بارهاباسرب پرکرده اند ولی سرب هاباز شده است.
درب کعبه
درب کعبه : طبق اعتقاد مسلمانان، در دوران ابراهیم دو درگاه بدون در، هم سطح زمین، برای کعبه گشوده شد. در دوران جوانی محمد (پیامبر اسلام)، قریش کعبه بازسازی نمودند، برای اولین بار درب چوبی توسط قریش، برای کعبه، در محل فعلی که بالاتر از زمین قرار دارد نصب گردید. پیش از بنای قریش، کعبه دو در داشتهاست: یکی در ناحیه شرقی- محل در فعلی- و دیگری در ناحیه غربی، که از یکی وارد و از دیگری خارج میشدهاند، اما قریش تنها در ناحیه شرقی آن دری نصب کرد. بعدها عبدالله ابن زبیر در دیگر را گشود که به وسیله حجاج بن یوسف بسته شد و اکنون همان یک در باقی ماندهاست. این در تا به حال چندین بار عوض شدهاست و آخرین بار در سال 1398 قمری به دستور خالد بن عبدالعزیز در جدیدی ساخته و نصب گردید. ساختمان کعبه نیز از سال 1040 تا قرن اخیر تعمیر نشده بود، ولی در سال 1377 قمری و سپس 1417 به دستور سعود بن عبدالعزیز و فهد بن عبدالعزیز در آن تعمیراتی صورت گرفت. سقف کعبه به صورت دو سقفی است که با سه پایه چوبی که در میانه آن در یک ردیف قرار گرفته، نگهداری میشود اطراف آن سنگهای مرمر نصب شده و در کنار آن پلکانی قرار دارد که برای رسیدن به سقف بالایی تعبیه شدهاست. آخرین در کعبه که از چوب ساج و نقره خالص است و با طلا و جواهرات مزین شده، در دوران سعودی تعویض شدهاست.
شناسایی ارکان کعبه
چهار زاویه کعبه به چهار رکن نامور است. هر گاه واژه رکن بدون پسوند به کار رود، مقصود از آن رکنی است که حجرالاسود در آن است. مسیر طواف، از رکن حجرالاسود آغاز میشود، سپس به رکن عراقی میرسد، پس از آن به رکن شامی و سپس به رکن یمانی و آنگاه باز به رکن حجرالاسود میرسد و همین جا یک شوط پایان مییابد. برای مطاف حدی وجود ندارد و تا هر جای مسجد الحرام که طواف در آن طواف کعبه صدق کند ، طواف مجزی است ، ولی مستحب است که اگر اضطرار و ازدحام نباشد فی ما بین کعبه و مقام ابراهیم انجام دهند .
حجرالاسود
حجرالاسود : یا سنگ سیاه، از اجزای بسیار مقدس مسجد الحرام بوده و در رکن اسود کعبه در ارتفاع 5/1 متری قرار گرفتهاست. این سنگ مقدس، پیش از اسلام و پس از آن، همواره مورد اعتنا و توجه کامل بوده و در حقیقت در شمار عناصراصلی کعبه بودهاست. به لحاظ همین تقدس،محمد آن را نگاه داشت و دیگر سنگهایی را که به شکل بت ساخته شده بود، به دور ریخت. حجرالاسود در جریان تخریب کعبه، که پنج سال پیش از بعثت صورت گرفت، در فاصلهای دور از مسجد واقع شد. در زمان نصب آن به جای خود، قریش به نزاع پرداختند، اما با درایت محمد، همه قریش در فضیلت آن سهیم شدند و عاقبت به دست خود او نصب گردید. به مرور زمان و در اثر تحولات و تغییرات، از حجم نخستین این سنگ کاسته شد و حتی به چند پاره تقسیم گردید که آخرین بار قسمتهای مختلف آن را به یکدیگر متصل کردند و آن را در محفظهای نقرهای قرار دادند. در حال حاضر تنها به آن اندازه که برای بوسیدن و استلام لازم است، جای گذاشتهاند. در سال 317 قمری یکی از فرقههای منسوب به اسماعیلیان که به «قرامطه» شهرت داشت، حجرالاسود را از کنار کعبه برداشت و به احساء (منطقهای در شرق عربستان) برد. این گروه به مدت 22 سال- چهار روز کم- تا سال 339 هجری سنگ را در آنجا نگاه داشتند و سپس در عید قربان همین سال، آن را به جای نخست باز گرداندند. (10) پس از آن، طی سالهای پیاپی، حجرالاسود به طور عمد یا غیرعمد از جای خود کنده شد و هر بار اجزایی از آن خرد و جدا گردید. هر بار این اجزا به هم چسبانده شد و همان گونه که گذشت، اکنون مجموعه آن در هالهای از نقره قرار داده شدهاست. حجرالاسود بر دیوار کعبه در ارتفاع 5/1 متری زمین قرار دارد. استلام و بوسیدن آن سفارش شده و در نقلها آمدهاست که محمد مقید به استلام و بوسیدن آن بودهاست. گفتنی است حجرالاسود آغاز و پایان طواف بوده و برابر آن سنگ سیاهی روی زمین(تا انتهای مسجد) کشیده شدهاست. به علاوه، چراغی سبز رنگ بر دیوار مسجد برابر حجرالاسود نصب شده تا راهنمای طواف کنندگان باشد.
ملتزم
ملتزم : قسمتی از دیوار و پایین دیوار کعبه را، که در یک سوی آن حجرالاسود و در سوی دیگرش باب کعبه قرار دارد، «ملتزم» مینامند. این محل را از آن روی ملتزم مینامند که مردم در آن قسمت میایستند و به دیوار ملتزم شده، میچسبند و دعا میخوانند. در روایتی آمدهاست که محمدصورت و دستهای خود را روی این قسمت از دیوار قرار میداد. همچنین، از محمد نقل شدهاست که گفت: ملتزم، محلی است که دعا در آنجا پذیرفته میشود.
مستجار
مستجار : محلی است پشت درب کعبه، کمی مانده به رکن یمانی، مقابل ملتزم، در سوی دیگر کعبه، دیوار کنار رکن یمانی را «مستجار» مینامند. «جار» به معنای همسایه و «مستجار» به معنای پناه بردن به همجوار و به صورت کلی تر «پناه بردن» است. زمانی که خانه کعبه دو در داشت، در دیگر آن در کنار مستجار بود که مسدود شد. (13)
این در محل ورود فاطمه بنت اسد برای تولد امام علی همین بخش از دیوار کعبه بودهاست. چنانکه در اثر آمدهاست علی ابن ابی طالب در کعبه تولد شدهاست.
این مکان نیز در اعتقاد مسلمانان از مکانهای استجابت دعا است ومحلی است که مردم به آنجا پناهنده میشوند به همین دلیل بدانجا مستجار گفته میشود.
شاذروان
شاذروان : همان برآمدگیهایی است که در اطراف کعبه قرار دارد، و آن بخشی از کعبهاست که توسط قریش از ساختمان کعبه کاسته شد. و هم اکنون همانند پوششی اطراف خانه را در برگرفتهاست. شاذروانِ کنونی از ساختههای سلطان مراد چهارم در هنگام ساختمان کعبه در سال 1040 هجری است. زمانی که در بازسازیهای کعبه، ابعاد خانه قدری کوچکتر از بنای ابراهیمی بنا شد، برای حفظ ابعاد اصلی، فضای عقب نشینی شده را با ساخت سکویی کم ارتفاع، علامت گذاری کردند که «شاذَروان» نامیده شد و چون ملاک در طواف، حدّ اصلی کعبه است; فقها برای حصول شرط خروج طواف گزار از کعبه، طواف بر روی شاذروان را صحیح نمیدانند. بنابراین، شاذروان همان سنگ مایلی است که بخش تحتانی دیوار کعبه را تا روی زمین پوشانیدهاست، به اضافه بخشی که در مقابل حجراسماعیل به صورت پلّهی ساخته شدهاست که ارتفاع آن از سطح زمین بیست سانتیمتر و عرض آن چهل سانتیمتر است. این پله جایگاه مردمی است که برای دعا و تضرع به درگاه الهی بر روی آن میایستند و سینه و شکم خود را بر کعبه قرار میدهند و دستان را بر بالای سر خود و بر دیوار کعبه میگذارند. علت آنکه در این قسمت شاذروان قرار داده نشده، این است که در بنای ابراهیم ، حجر اسماعیل جزو خانه کعبه بودهاست که در ساختمان قریش به علّت کمبود مال حلال از خانه کاستند و بر حجر افزودند. همچنین در پایین درِ کعبه، شاذروان قرار داده نشده و به صورت پلهای صاف به طول 345 سانتیمتر ساخته شدهاست که مردم در ملتزم بر آن میایستند و به درگاه خداوند دعا و نیایش میکنند. در بالای «شاذَروان» حلقههای از مس قرار دارد که در هنگام پائین آوردن جامه کعبه (کسوه الکعبه) لب جامه به این حلقهها میبندند تا اینکه جامه محکم واستوار باشد.
حطیم
حطیم : مساحت میان حجرالاسود و زمزم و مقام ابراهیم و قسمتی از حجر اسماعیل را حطیم میگویند.
از مکانهای محترم در مسجدالحرام، در کنار کعبه، حطیم است و مردم در این قسمت برای دعا جمع میشوند و به یکدیگر فشار میآورند. این که آیا حطیم تنها همان محدوده کنار حجرالاسود و باب کعبه را شامل میشود یا وسعت بیشتری دارد، اختلاف است. در روایتی از امام صادق، تنها همین موضع را حطیم مینامند.(14) چنان که شیخ صدوق نیز آوردهاست که حطیم فاصله میان در کعبه و حجرالاسود را گویند، جایی که خداوند توبه آدم را پذیرفت.(15)
حجر اسماعیل
حجر اسماعیل : فضایی است بین کعبه و دیواری نیم دایره به عرض حدود 10 متر که از رکن عراقی تا رکن شامی را شامل میشود. دیواری است با ارتفاع 30/1 متر که قوسی شکل بوده و حجراسماعیل نامیده میشود. حجر اسماعیل به عقیده اسلام، یادگار زمان ابراهیم و اسماعیل و مدت زمانی پس از بنای کعبه میباشد و قدمت و پیشینه آن به زمان بنای کعبه به دست ابراهیم میرسد.
نقلهای تاریخی مورخین مسلمان، حکایت از آن دارد که اسماعیل ومادرش هاجر در همین قسمت زندگی میکردند از امام صادق نقل شدهاست که گفت:«الحِجرُ بَیتُ إِسمَاعِیلَ وَ فِیهِ قَبرُ هَاجَرَ وَ قَبرُ إِسمَاعِیلَ»؛(16) «حجر، خانه اسماعیل و محل دفن هاجر و اسماعیل است.»
از آنجا که حجر اسماعیل داخل در مطاف است، میتواند نشانهای بر عظمت آن باشد. . در اصل، حجراسماعیل جزئی از کعبه به شمار میآید. هرگاه باران بر بام کعبه ببارد، از ناودان رحمت در این فضا میریزد.
گویا برای نخستین بار، منصورعباسی حجراسماعیل را با سنگهای سفید پوشانید. پس از آن در دوره مهدی و نیز هارون الرشید عباسی این سنگها تعویض و نو شد.
ناودان طلا
ناودان طلا : به عربی ( میزاب الرحمه ) ، ناودان طلا نیز که بر بام کعبه نصب شده، به سمت حِجراسماعیل است. هرگاه باران بر بام کعبه ببارد، از ناودان رحمت در این فضای حجر اسماعیل میریزد.به اعتقاد مسلمانان، اینجا مدفن اسماعیل و مادرش هاجر و پیامبران بسیاری میباشد.
گویند آن را نخست حجاج بن یوسف ثقفی نهاد تا آب باران بر بام خانه جمع نشود. در روایت آمدهاست که دعا در زیر ناودان کعبه مستجاب است.
مقام ابراهیم
به محل ایستادن ابراهیم می گویند وآن سنگی است به طول و عرض 40 سانتیمترو ارتفاع تقریبی 50 سانتی متر که جای پای ابراهیم روی آن به چشم میخورد و مقابل درب کعبه قرار دارد. رنگ آن، رنگی میانه زرد و قرمزی متمایل به سفید است.طبق اعتقادات مسلمانان، این مکان مربوط به زمانی است که ابراهیم دیوارهای کعبه را بالا میبرد؛ آنگاه که دیوار بالا رفت، به حدی که دست بدان نمیرسید، سنگی آوردند و ابراهیم بر روی آن ایستاد و سنگها را از دست اسماعیل گرفت و دیوار کعبه را بالا برد. بر روی این سنگ، اثر پای ابراهیم مشخص است اما اثری از انگشتان او نیست. از زمان مهدی عباسی بدین سو، این سنگ با طلا پوشانده شد و در محفظهای قرار گرفت تا صدمهای نبیند. حجاج بعد از طواف واجب، میبایست در پشت مقام ابراهیم، دو رکعت نماز طواف به جای آورند. نماز طواف نسا نیز پشت مقام ابراهیم، خوانده میشود.
طبق آیات قرآن این مقام، یکی از شعائر الهی ودرسوره ی بقره آمدهاست:«وَ اتَّخِذُوا مِن مَقامِ إِبراهِیمَ مُصَلَّی»(بقره/125)
بر طبق عقاید مسلمانان و متن «قرآن» یکی از بناکنندگان کعبه «ابراهیم» بوده که به کمک پسر ارشدش «اسماعیل» این کار را به انجام رسانیده است.
در «کتاب مقدس» بخش «عهد عتیق» (که تمام یهودیان و بخش اعظم مسیحیان به آن اعتقاد دارند) هیچ گونه اشارهای به اینکه ابراهیم ساختمانی را با این توصیفات و برای خداوند بنا کرده باشد، وجود ندارد. بنا بر متن «کتاب مقدس» ابراهیم به دستور خداوند هاجر و اسماعیل را به فاران فرستاد(نام کوهی اطراف مکه)و همراه «سارا(ساره)» و «اسحاق»(پسر دومش) به زندگی ادامه داد. در گذشته، بر روی این محل، بنایی بزرگ از آجر و سنگ و چوب بنا شده بود که اطراف آن را با آیات قرآن مزین کرده بودند. از آنجا که این قبه قسمتی از مسجد را به خود اختصاص داده و از فضای مطاف کاسته بود، به تدریج از انتقال آن به محلی دیگر در مسجد الحرام سخن به میان آمد.
گفتنی است بنا به برخی از اقوال، مقام ابراهیم تا فتح مکه به دیوار کعبه چسبیده بوده و پس از فتح، آخرین رسول الهی محمد(ص) آن را از دیوار درآورد و کنار کعبه، نزدیک در نصب کرد. زمانی که آیه «وَ اتَّخِذُوا مِن مَقامِ إِبراهیمَ مُصَلًّی» را گفت، دستور داد تا مقام را جایی که اکنون قرار گرفته انتقال دهند. (18) حجاج بعد از طواف واجب، میبایست در پشت مقام ابراهیم، دو رکعت نماز طواف به جای آورند.
پرده کعبه
بر روی کعبه یا «کسوه الکعبه» پوششی است سیاه رنگ که آن را «کسوه» و یا «پرده کعبه» یا «جامه کعبه» مینامند. نخستین کسی که خانه کعبه را پرده پوشانید «تُبع حمیری» پادشاه یمن بود.علی ، نیز همه ساله از عراق برای کعبه پردهای میفرستاد. چون مهدی عباسی به خلافت رسید خادمان کعبه از انبوهی پردهها بر روی کعبه شکایت کردند و گفتند بیم آن میرود که خانه صدمه ببیند. مهدی عباسی خلیفه مسلمین دستور داد پردهها را بردارند و تنها یک پرده بر آن بگذارند و سالی یک بار آن را عوض کنند این سنت تا به امروز ادامه دارد. و بر آن آیههایی از قرآن کریم قلاب دوزی شدهاست.
به کعبه، خانه خدا، بیت الله الحرام، بیت العتیق و بیت الحرم نیز میگویند. دلیل نامگذاری کعبه به بیت الحرام این است که خداوند ورود مشرکان را به این مکان مقدس حرام و ممنوع فرموده است.
بیت الله الحرام در شهر مکه قرار دارد و در تاریخ، مورد احترام همگان بوده است. بنا بر آیاتی از قرآن و روایات معصومان علیهم السلام خانه کعبه نخستین و مقدسترین بنا و اولین مسجدی است که بر روی زمین ساخته شده است.
در احادیث آمده است که در آغاز آفرینش سراسر زمین را آب فرا گرفته بود و نخستین خشکی که آفریده شد زمین زیر کعبه بود که خشکیهای دیگر از آن گسترده گشت. بر اساس روایات اسلامی، کعبه را ابتدا حضرت آدم ساخت و سپس حضرت ابراهیم علیه السلام به کمک پسرش اسماعیل علیه السلام تعمیر و بازسازی کرد. کعبه در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم و قبل از بعثت، به دست قریش و با همکاری رسول خدا، بر اساس بنای اولیه ابراهیم علیه السلام، دوباره بازسازی شد.
|
خداوند کعبه و اطراف آن را «حرم» قرار داده است؛ یعنی مقدس شمرده و ارتکاب گناه و قتل و شکار و تجاوز به جان و مال مردم و جنگ و دزدی و راهزنی و ; را در آن جایز ندانسته است. وقتی مجرمی به آنجا پناه ببرد کسی حق مواخذه او را ندارد.
واقعه مهمی که در دوران عبدالمطلب، سرپرست و تولیت کعبه، رخ داد، نجات معجزه آسای آن از ویرانی به دست سپاه ابرهه و اصحاب فیل بود.
دومین حادثه مهم، تولد امیر مؤمنان علی علیه السلام در آن بود. مقارن با ظهور اسلام، صدها بت فلزی و چوبی و سفالی در شکلهای گوناگون در داخل و بیرون و بر روی دیوارها و سقف کعبه بود، اما در روز فتح مکه که در رمضان سال هشتم هجری رخ داد، رسول خدا وارد کعبه شد و همه بتها را از بین برد.
ساختمان کعبه به شکل مربع مستطیل و دارای چهار ضلع است که هر ضلع آن را رُکن مینامند. به مجموع چهار ضلع ارکان کعبه میگویند که سه رکن آن چنین نام دارند: رکن یمانی، رکن شامی و رکن عراقی.
ساختمان کعبه 85 / 14 متر ارتفاع دارد، طولش 58 / 11 و عرضش 22 / 10 متر است. بنای کعبه از سنگهای سیاه و سختی ساخته شده است که پرده سیاهی بر روی آن قرار دارد.
می گویند نخستین بار حضرت اسماعیل علیه السلام پرده ای بر کعبه کشید و بعدها قریش نیز چنین کردند و پردهداری، منصبی ویژه برای آنان محسوب میشد. اکنون نیز آن پرده به صورتی خاص بافته و بر روی کعبه نهاده میشود.
این بنای شریف بخشهای دیگری هم دارد؛ همچون حجر الاسود، ملتزم، مستجار، حطیم و حجر اسماعیل. در نزدیکی آن نیز مقام ابراهیم و چاه زمزم واقع است.
گفتنی است تولیت و مناصب کعبه هنوز باقی است.
منابع
الأزرقی ، ابی الولید ، محمد بن عبدالله ، بن احمد الأزرق . «اخبار مکه وماجاء فیها من الآثار» ج1. ج2. دار الأندلس: بیرت، انتشار سال 1977 میلادی. (به عربی).
«شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام» ج1. ج2. دار الکتاب العربی: بیرت، انتشار سال 1985 میلادی. (به عربی).