دانلود تحقیق بررسی عوامل تغییر رفتار درون خانوادگی کودکان دبستانی در سال اول ورود به مدرسه word دارای 58 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود تحقیق بررسی عوامل تغییر رفتار درون خانوادگی کودکان دبستانی در سال اول ورود به مدرسه word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است
فصل اول
مقدمه
اهمیت موضوع
عوامل موثر در تغییر رفتار کودک
وظایف والدین
نقش مادر
تغییر رفتار مناسب در کودک ( اصلاح کودک )
صورتهای تغییر رفتار
اگر خانواده در تغییر رفتار کودک وجود نداشته باشد
تغییر رفتار در ایتام
بیان مساله
هدف کلی
اهداف جزئی
بیان فرضیه ها
فصل دوم
پیشینه تحقیق
ورود کودک به مدرسه
عوامل تغییر دهنده رفتار کودک
خشونت در کودکان در ابتدای ورود به مدرسه
رشد شخصیت کودک
تربیت و بازسازی کودکان
متغیر های مستقل
متغیر وابسته : تغییر رفتار درون خانوادگی
فصل سوم
روش تحقیق
روش نمونه گیری
روش جمع آوری اطلاعات
دلایل ترس کودک از مدرسه
دلایل ترس کودک را از بین ببرید
ضرورت اجرا
اهداف
موارد ارزیابی
پرسشنامه
منابع
1 – ماهنامه راهنما شمارهی 19 و 18 مرداد شهریور ماه 1382 ، چاپ شرکت ایثار
2 – راهنمای پوران و مادران ( شیوه های برخورد بانوجوانان جلد اول ، تالیف محمد علی سادات ، نشر دفتر فرهنگ اسلامی
چاب پنجم
3 – پرورش مذهبی و اخلاقی کودکان ، دکتر علی قائمی ، انتشارات امیری ، چاپ بهرام شهریور 1370
4 – ماهنامه بصیریت دانش آموز بسیجی ، شمارهی 3 ، آبان ماه 1382 ، چاپ میثاق
منابع و ماخذ
مباحث اجتماعی اقتباس از خبرهای مجلس و پژوهش
مبانی جامعه شناسی – حمید خضر نجات – 1371 – چاپ اول
جامعه شناسی ارزش ها – پرویز مانعی –
رفتارهای بهنجار و هنجار . دکتر شکوه نوابی نژاد – چاپ چهارم – 1373 انتشارت انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران
فصلنامه می آییند – تابستان 1382 – شماره
فصلنامه می آیند – زمستان 1379 – شماره
فرهنگیان بسیجی – پیش شماره –
سلسله رهنمودهای موضوعی – دشمن شناسی سخنرانی مقام معظم رهبری
سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح – 1381 چاپ اول
مباحث اجتماعی – مفاسد اجتماعی – گرد آورنده : مرتضی حسینیان –
اطلاعات هفتگی – شماره ی 16 –
لغت نامه دهخدا ، واژه ای ارزش
بصیرت ماهنامه سیاسی فرهنگی اجتماعی شماره 3 آبان 1382 .
کاربرد روشهای تحقیق همیشه مورد توجه دانشمندان و اندیشمندان بوده و می باشد. از زمانی که انسان به شناختن خود نایل آمد، تمام تلاش خود را در زمینه شناخت دیگران ، اجتمات و معضلات اجتماعی انجام داده و می دهد و برای شناختن معضلات اجتماعی ابتدا باید معضلات خانوادگی را شناخت زیرا فرد از آنجا شروع به رشد می کند و آن اولین اجتماعی ( هر چند کوچک) است که کودک در آن پا گرفته و تربیت او از آنجا آغاز می شود
پژوهشگر این تحقیق سعی به این دارد علل وعوامل تغییرات رفتار کودکان دبستانی را در درون خانواده در هنگام ورود به مدرسه بررسی کند به این دلیل که کودکان بسیاری با ورود به مدرسه تغییرات چشم گیری در رفتارشان مشاهده می شود واین مسئله گاهی برای همیشه یا تا مدتهای زیادی ادامه می یابد و اگر تغییرات رفتار در زمینه های منفی از قبیل انزوا طلبی، قدرت طلبی بجا و ; باشد تاثیرات بسیار مخربی را در زندگی آنان و اطرافیان آنها خواهد گذاشت
هر کس که درباره کودکان مطالعه می کند، خواه دانشمند خواه متخصص با مسائل بنیادی خاصی روبرو می شود، بعضی از سوالها قرنهاست که از طریق فیلسوفان، خداشناسان و مربیان، مطرح شده است. برای اغلب این سوالها جواب (درستی) وجود ندارد. در عین حال دیدگاههای متفاوت نمایانگر فرضهای متفاوت در مورد اهمیت انسان و چگونگی تفسیر اطلاعات موجود است
عوامل محیطی تعیین کننده رفتار در برابر عوامل زیست شناختی: یکی از مسائل اساسی که برای روان شناسان رشد مطرح می شود و اهمیت نسبی عوامل تعیین کننده محیطی رفتار است در برابر عوامل تعیین کننده زیستی این موضوع همان مجادله معروف بین در طبیعت و تربیت است. بعضی از دانشمندان معتقدند که غالب رفتارهای انسان از طریق ترکیب ژنیتیکی فیزیولوژیکی و عملکرد عصبی او هدایت می شود
از سوی دیگر، دانشمندان به تاثیر محیط فیزیکی و اجتماعی در الگوهای رشد تاکید می کنند. آنها معتقدند که کودکان به مردم و اشیاء اطرافشان واکنش نشان میدهند و تغییرات ناشی از رشد تا حد زیادی حاصل تجربه است براساس این دیدگاه علت اینکه بن کودکان از لحاظ عملکرد در آزمونهای هوش تفاوتهایی وجود دارد این است که در وحله نخست همه آنان محرکهای شناختی و امکانات یادگیری مشابهی در اختیار ندارند
از این رو موادی که تجارت آموزشی مناسبی فراهم می کند قاعدتا به پیشرفتهایی در عملکرد در همه کودکان مختلف نائل خواهند شد. بسیاری از دانشمندان مدعی اند که از هیچ طریقی نم یتوان متغیر های محیطی و زیست شناختی را از هم جدا کرد
یا یکی را به دیگری ترجیح داد، زیرا هر دو از لحظه تولد ( و شاید قبل از تولد) در هم تاثیر می گذارند. این دانشمندان گاه از تبادل میان انسان و محیط حرف می زنند. کودکی که بسیار پرخاشگر است احتمالا از هنگام تولد از لحاظ زیست شناختی گرایش به فعال بودن یا برونگرا بودن داشته است . شاید والدینش در واکنش به پرخاشگری او ثبات قدم نداشته اند یا او را زده اند و بدین ترتیب پرخاشگری او افزایش یافته است
این تحقیق برای استفاده معلمان دبستان همچنین والدین کودکان دبستانی و مشاورین می تواند مفید واقع شود، چرا که بسیاری از دست اندر کاران در این امور که از آن جمله مربیان و اولیا نیز می باشند یا اطلاعی در این موارد ندارند ویا آگاهی های ایشان بسیار اندک و یانادرست می باشد و این خود می تواند موجب تربیت غلط و یا غافل گشتن از مسائل بسیار پیرامون کودکان گردد. برای مثال طفلی که پایه دبستانی می گذارد او را می تون به این دلیل که به جامعه وارد نشده است ر به نوزادی تازه تولد یافته تشبیه کرد که چشم به جهانی می گشاید که غیر از خود او، افراد زیادی زندگی می کنند، آنها در محیطی وسیعتر، پرتکایوتر و به مراتب دارای تنشهای بیشتر در کنار هم ساعاتی طولانی را سپری می کنند، و در همین لحظات و ساعات در کنار همسالان بودن است که بسیاری از آموخته های خوب و بد در خانواده ها به دیگران منتقل می شود و البته این طبیعی است چرا که هر خانواده، فرهنگ و نوع تربیت خاص خود را دارد و نا خواسته آن را فرزندان خود نیز انتقال و آموزش می دهد و کودک نیز با تربیت پرورش یافته خود، یادگیر یهای خویش را با رفتارش به همسالانش می آموزد
آنگاه طفل در خانواده رفتاری را بروز می دهد گهگاه موجب تعجب و ناباوری والدین می گردد و آنها در مورد رفتارهای (بخصوص منفی او از خود می پرسند که چرا و چگونه چنین رفتار و عملی از فرزندشان سرزده است و در مورد رفتارهای منفی) او مستاصل از گستاخیها و سوء رفتار و ادب کودک به دنبال راهی برای جلوگیری یا رفع آن هستند . البته در مورد تغییر رفتار کودکان، شیوه و نحوه برخورد معلم و نظام آموزشی مدارس می تواند تاثیر گذار باشد
به نظر پژوهشگر برای تقویت رفتارهای مثبت به وجود آمده و کاهش رفتارهای منفی چاره آن است که والدین و همچنین افرادی که در آموزش و پرورش و تربیت کودکان نقش دارند، مطالعات و آموزشهای لازم را ببینند و تحقیقات لازم را انجام دهند تا با پیش بینی های لازم و آموزشهای صحیح و تربیتی درست فرزندشان را به این محیط بسپارند (پاول هنری، ماسن، و جمعی از نویسندگان، 1382 ، ص 10 تا 12)
یکی از دیدگاههای متضاد اولیه درباره تعلیم و تربیت ، نظری است که روسو ارائه می دهد او می گوید
بگذارید تا کودکی در فرزندان شما شکوفا شود. قبل از اینکه مناسبترین تربیت اخلاقی را برایشان انتخاب کنیم باید از تمایل فردی آنان کاملا آگاه شویم. هرذهنی قالبی دارد که باید بر اساس همان قالب ذهنی کنترل شود به شرطی زحمات شما حاصل دارد که به همین شیوه کودک را کنترل کنید، نه به شیوه ای دیگر ای خردمند در طبیعت تامن کن، پیش از اینکه به شاگردت چیزی بگویی خوب در او تامل کن. ابتدا ماهیت شخصیتش را آزاد بگذار تا خود را نشان دهد او را تحت فشار نگذارد تا بتوانی ا را همان طور که هست ببینی
پژوهشگر موضوع تحقیق را از این نظر مهم می داند که با یافتن علل تغییرات رفتار کودکان در درون خانواده پس از ورود به محیط مدرسه می توان از بروز رفتارهای منفی آنها جلوگیری کرد و رفتار های مثبت آنها را تقویت نمود
به این طریق می توان کمک شایانی به پیشرفت آنها در زندگی اجتماعی واثرات آن در زندگی اطرافیانشان در حال و آینده نمود
حال باید دانست و بررسی نمود زمانی که متغیر ها و عوامل نا خواسته زیادی در محیط وجود دارند و کنترل آنها برای فرد که همان ولی آموزگارمی باشد لازم است تا آنجا که امکان دارد سعی نمائیم میزان خطا پذیری و اشتباه را در کودکان کاهش داده و یا از بین ببریم
همانطور که واقفیم محیط پر از تنش ها و عوامل ناخواسته بسیاری است وبه آن دلیل که کنترل و جلوگیری از بروز عوامل کاری بس دشوار و تا حدی ناشدنی است بنابر این ناگزیر هستیم تاکار تعلیم و تربیت را به درستی انجام دهیم تا عوامل مثبت بر عوامل منفی غلبه کند و کودک درست تربیت شود. ( سیف _ علی اکبر، 1379، ص )
دانلود مقاله حقیقت تشکیکى وحى در هندسه حکمت متعالیه word دارای 30 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله حقیقت تشکیکى وحى در هندسه حکمت متعالیه word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است
چکیده
مقدّمه
رویکردهاى مختلف ملّاصدرا
1 رویکرد فلسفى
2 رویکرد کلامى
3 رویکرد عرفانى
توصیف دیدگاه ملّاصدرا
الف) هستى شناسى
ب) انسانشناسى
ج) معرفت شناسى
نقد و بررسى
نتیجه گیرى
منابع
ـ آملى، سیدحیدر، جامعالاسرار و منبعالانوار، تهران، علمى و فرهنگى، بىتا
- ابنسینا، رسائل، قم، بیدار، 1400 ق
ـ ـــــ ، مبدأ و معاد، ترجمه محمود شهابى، تهران، دانشگاه تهران، 1332
ـ باقرىاصل، حیدر، نقد و بررسى نظریههاى وحى، تبریز، یاسنبى، 1384
ـ حلّى، حسنبن یوسف، کشفالمراد، ترجمه على شیروانى، قم، دارالعلم، 1383
ـ رشیدرضا، محمّد، کتابالوحى المحمّدى، مصر، المنار، 1352ق
ـ سعیدىروشن، محمّدباقر، تحلیل وحى از دیدگاه اسلام و مسیحیت، تهران، اندیشه، 1375
ـ سهروردى، شهابالدین، مجموعه مصنّفات، تصحیح هنرى کربن، تهران، انجمن ایران، 1396
ـ صالح، صبحى، پژوهشهایى در قرآن و وحى، ترجمه محمّد مجتهد شبسترى، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1362
ـ طباطبائى، سید محمّدحسین، وحى یا شعور مرموز، قم، دارالفکر، بىتا
ـ غزالى، محمّد، احیاء علومالدین، بیروت، دارالکتاب العلمیه، 1406ق
ـ ـــــ ، الاقتصاد فىالاعتقاد، بیروت، دارالکتاب العلمیه، 1409ق
ـ ـــــ ، مجموعه رسائل، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1414ق
ـ فارابى، ابونصر، السیاسه المدنیه، تعلیق و تصحیح فوزى مترى نجار، تهران، الزهرا، 1346
ـ کاشانى، عبدالرزاق، شرح منازلالسائرین، تحقیق محسن بیدارفر، قم، بیدار، 1372
ـ محمّدى رىشهرى، محمّد، فلسفه وحى و نبوّت، قم، دفتر تبلیغات اسلامى، 1359
ـ مفید، محمّدبن نعمان، اوائلالمقالات، بیروت، دارالکتب الاسلامى، 1403ق
ـ ـــــ ، تصحیحالاعتقاد، تعلیق هبهالدین شهرستانى، بیروت، دارالکتب الاسلامى، 1403ق
ـ مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر پیام قرآن، چ سوم، قم، مدرسه امام علىبن ابیطالب، 1375
ـ ملّاصدرا (صدرالدین محمّدبن ابراهیم شیرازى)، الشواهدالربوبیه، تهران، مطبوعات دینى، 1382
ـ ـــــ ، اسرارالآیات، ترجمه محمّد خواجوى، تهران، مولى، 1380
ـ ـــــ ، الحکمهالمتعالیه فى الاسفار العقلیهالاربعه، چ سوم، بیروت، داراحیاء التراثالعربى، 1981ق
ـ ـــــ ، تفسیر القرآنالکریم، تصحیح محمّد شمسالدین، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1419ق
ـ ـــــ ، تفسیر سوره جمعه، ترجمه و تصحیح محمد خواجوى، تهران، مولى، بىتا
ـ ـــــ ، مفاتیحالغیب، تعلیق محمّد خواجوى، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى، 1363
ـ نعمانى، شبلى، سوانح مولوى رومى، ترجمه محمّدتقى فخر داعى گیلانى، تهران، بىنا، 1332
ملّاصدرا به عنوان متفکرى جامعنگر، رویکردهاى فلسفى، عرفانى، و کلامى گوناگونى را در باب چیستى وحى بررسى کرده و کوشیده است تا عناصر مختلف اندیشه متفکّران پیش از خود را در نگاه معرفتىاش هضم کند. از اینرو، در آثار گوناگون صدرالمتألّهین، سه رویکرد قابل مشاهده است که وى براى وحدتبخشى و جامعیت، به سمت حلّ تعارضات این رویکردها حرکت مىکند
نویسندگان در این مقاله تلاش مىکنند نشان دهند که ملّاصدرا رویکردهاى مختلف و مبانى متنوّع را در هندسه حکمت متعالیه به یکدیگر مىپیوند تا مشخّص شود که رابطه وحیانى و حقیقت وحى، به جاى آنکه حقیقتى ماهوى باشد، حقیقتى وجودى است. و به تبع، وجودى بودن است که در مراتب مختلف هستى قابل تشکیک است و در بستر مراتب هستى، از قرآن امرى تا فرقان خلقى، سیّالیت و تدرّج دارد. این وحىشناسىْ قرآنشناسى خاصّى را براى ملّاصدرا به ارمغان مىآورد که رنگوبوى وجودى دارد. توجه به مراتب و ابعاد مختلف حقیقت وحى، نظرگاه او را از فروکاهشگرایى به یکى از ساحتهاى معرفتى وحى نظیر کلام لفظى، معرفت عقلانى، و; مصون مىدارد
کلیدواژهها: حکمت متعالیه، وحى، حقیقت وحى، ملّاصدرا، وجود تشکیکى وحى، قرآنشناسى
مسئله وحى یکى از مهمترین مشترکات میان ادیان آسمانى است. وحى همچنین جزء کانونىترین مسائلى است که سایر امور دینى حول محور آن و در شعاع آن قرار مىگیرند. در طول تاریخ حیات تفکر اسلامى، اندیشمندان بسیارى به استقبال شناخت این مسئله رفتند؛ چراکه از سویى لازم بود مسئله وحى مانند همه پدیدههاى دیگر در بوته بررسى و شناخت قرار گیرد و از دیگر سو ماهیت اسرارآمیز این پدیده کنجکاوى علمى انسانها را برمىانگیخت. از اینرو، هرکس با هر میزان دانشْ به کنکاش سرشت وحى پرداخت. تنوّع نظرگاههاى مختلف شاهد این مدّعاست. همراه با سیر کاروان معرفتى بشر و پیدایش نظامهاى کلامى مختلف و نظامهاى عرفانى و فلسفى، تبیینهاى متفاوتى از این موضوع ارائه شد. فارابى در جایگاه یک فیلسوف، به طرح مسئله وحى پرداخت و با آن برخوردى فلسفى داشت؛ او بر اساس مبانى فلسفى مشّاء، طرحى نو درانداخت که پارادایم و چارچوب کلّى آن مورد پذیرش فیلسوفان پس از خودش قرار گرفت. دغدغه فارابى جان ابنسینا را برآشفت و او نیز با این مسئله درگیر شد؛ اهمیت و نقش کانونى وحى او را بر آن داشت تا به عنوان وارث اندیشههاى فارابى، این نحوه از مواجهه با مسئله وحى را بپذیرد. اهمیت این نحوه از مواجهه هنگامى روشنتر مىشود که بدانیم برخى از فلاسفه نظیر ابنرشد در زاویهاى کاملاً معکوس به طرح فلسفه و برهان در دامن وحى پرداختند و کوشیدند تا ضرورت و جایگاه معرفت فلسفى را از دیدگاه وحى به بررسى بنشینند. غزالى با رویکرد عرفانى این مسیر را ادامه مىدهد تا به شیخ اشراق مىرسد. امّا هرکدام از این مکاتب با نگاه معرفتى خود به بررسى سرشت وحى پرداختند. بدین سبب، آنها مجبور به فروکاهش حقیقت چندساحتى و چندبعدى وحى به یکى از ساحتهاى معرفتى عقل، قلب، کلام و; شدند. در درمان این فروکاهشگرایى، برخى اندیشمندان به اخذ رویکرد جامعنگر و برقرارى دیالوگ میان ساحتهاى معرفتى مختلف پرداختند. ملّاصدرا به عنوان وارث اندیشه اندیشمندان پیش از خود، با نگاه جامعنگر حکمت متعالیه، به تحقیق در این باب مىپردازد. او رویکردهاى مختلف در باب چیستى وحى را مورد بررسى قرار مىدهد و مىکوشد تا ابعاد و مراتب مختلف حقیقت وحى را از نظر دور ندارد. روشمندى و جامعنگرى وى و هندسه معرفتى حکمت متعالیه این اجازه را به او مىدهد. از اینرو، بررسى نظرگاه وى اهمیت خاصّى دارد
در این جستار، ما ابتدا به رویکردهاى متنوّع ملّاصدرا در کتب مختلفش مىپردازیم و پس از آن توصیف نهایى دیدگاه او را جستوجو مىنماییم تا رویکردهاى مختلف او به همگرایى برسند. در آخر نیز حقیقت وحى را از نظر او مشخّص مىنماییم
اگرچه ملّاصدرا با هندسه معرفتى حکمت متعالیه درصدد بررسى چندجانبه و چندساحتى موضوع برمىآید، تا زوایاى مختلف موضوع تبیین بهترى بیابند، ما شاهد رویکردهاى مختلف و بعضا متفاوتى در آثار گوناگون وى هستیم که رو به همرسانىها دارند و در جهت وحدت معرفتى حرکت مىکنند. این رویکردها عبارتاند از
در رویکرد فلسفى، نخست این پرسش مطرح مىشود: ما هو الوحى؟ سپس، در پاسخ به آن، مبانى سهگانه نظام فلسفى به یکدیگر مىپیوندند تا وحى را تبیین نمایند؛ چنانکه فارابى به عنوان یک فیلسوف مشّایى مبدع و طرّاح نظریه فلسفى و عقلانى وحى است. او از یکسو، مراتب عقل انسانى را از عقل هیولانى و عقل بالفعل تا عقل مستفاد مطرح مىکند؛ از دیگر سو، مراتب قوس نزولى وجود را از عقل اوّل که صادر اوّل است تا عقل دهم به تصویر مىکشد. پس از آن، عقل دهم و عقل فعّال را همان روحالقدس و جبرییل مىداند و در یک همسانسازى، سنگبناى این اصطلاح را پایهگذارى مىکند. او مىگوید: «و عقل فعّال همان است که شایسته است روحالامین و روحالقدس و اسمایى مشابه این دو اسم نامیده شود و رتبه آن ملکوت و اسمایى مشابه آن نامیده مىشود
تعامل عقل فعّال و عقل منفعل رابطه وحیانى را شکل مىدهد. «پس این افاضه از عقل فعّال به سوى عقل منفعل به اینکه بین آن دو عقل مستفاد واسطه باشد، همان وحى است.»
فارابى نه تنها از ارتباط، بلکه از اتّحاد و حتى حلول عقل فعّال در عقل منفعل سخن مىگوید؛ چیزى که بعدها ابنسینا آن را برنمىتابد. در همین راستا، چون ارتباط عقلانى در گستره و حوزه کلّیات مطرح است، گزارهها و مطالب جزئى قابل مشاهده در ادیان را قوّه متخیّله نبى تبیین مىکند. ابنسینا به تداوم راه فارابى مىاندیشد و با پذیرش چارچوب کلّى بحث فارابى، به پردازش تکاملى آن مىپردازد. طرح جامع ابنسینا در رساله فیض الهى از مجموعه رسایلش قابل مشاهده است. او رابطه وحیانى را در قالب فعل و انفعال مطرح مىکند؛ فعل و انفعالى که میان ابعاد وجودى نبى و مراتب برتر هستى اتّفاق مىافتد
الف) میان فاعل و منفعل نفسانى که در یک طرف فعل واجبالوجود و یا عقول مفارقه قرار داشته باشد و در طرف دیگر نفس انسانى که صاحب عقل قدسى است
ب) میان فاعل و منفعل نفسانى که در یک طرف نفوس سماوى قرار داشته باشد و در طرف دیگر قوّه متخیّله که ذیل عقل عملى مىباشد و این به خاطر تکامل روح نبى است
ج) میان فاعل نفسانى و منفعل جسمانى که در یک طرف نفس انسانى قرار داشته باشد و در طرف دیگر عالم طبیعت؛ و نفس نبى چنان تکامل مىیابد که مىتواند مانند فاعل بالعنایه، گذشته از تأثیر بر بدن خود، بر جهان پیرامون نیز تأثیر بگذارد. این رابطه منجر به پیدایش معجزه از جانب انبیاى الهى مىگردد
پیامبر پس از دریافت معقولات آنها را تنزّل مىدهد و به قوّه متخیّله مىسپارد؛ قوّه متخیّله نیز که به قدر کمال در نبى موجود است در بیدارى و خواب کار مىکند و این حقایق بسیط و مجمل عقلانى را که در نطق، به دست پیامبر رسیده است به جزئیات و نظم و ترتیب تفصیلى تنزّل مىدهد. قوّه واهمه نیز در این کار قوّه متخیّله را همراهى مىکند. پس از آن، حقایق وحیانىِ دریافتى به حسّ مشترک منتقل مىشوند و از حسّ مشترک به حواسّ ظاهرى انتقال مىیابند. حسّ باصره ملکى را مىبیند و حسّ سامعه نیز اصواتى را مىشنود. لذا فرشته وحى در هنگام القا و خواندن آیات الهى و پیام وى دیده و شنیده مىشود
مراتب عقول انسانى نیز از نظر ابنسینا به گونهاى است که سه رتبه را دارا مىباشد و عقل بالفعل و عقل بالمستفاد به اعتبار مختلف مىشوند؛ وگرنه در حقیقت یکى هستند. لذا برخلاف اندیشه فارابى، در اینجا، عقل مستفاد کمرنگ مىشود؛ امّا این امر به پررنگى عقل بالفعل منجر نمىشود؛ چراکه ابنسینا مىکوشد تا دفعى بودن و موهبتى بودن وحى را نشان دهد، در حالى که در اندیشه فارابى دستیابى به وحى و اتّحاد با عقل فعّال به تدریج در سیر کمالى از عقل هیولانى تا عقل بالمستفاد ادامه مىیافت و پذیرش وحى منوط به طى این سیر تدریجى بود. ناگفته نماند، ابنسینا سعى در حذف این تدریج دارد تا اکتسابى بودن وحى را بىرنگ نماید. این مهم با طرح عقل قدسى نبى و قوّه حدس انجام مىشود
شیخ اشراق در مبانى هستىشناختى دیدگاه عقلانى وحى، با کشف عالم مثال، باب تازهاى در بحث نبوّت و موضوع وحى مىگشاید. او همچنین سه ویژگى مذکور را براى نبى کافى نمىداند، چراکه این سه خصوصیت را به جز انبیا در دیگر اخوان تجرید نیز قابل اجتماع مىداند؛ از اینرو، در کتاب تلویحات، شرط دیگرى را نیز اضافه مىکند: «بدان، شرط اوّل در نبوّت، آن است که از آسمان براى اصلاح نوع انسان مأمور باشد.»
سخنان صدرالمتألّهین در برخى از آثارش کاملاً گرایش فلسفى دارد که به عقلى بودن سنخ وحى منجر مىشود. او در این رویکرد، پارادایم معرفتى فارابى را مىپذیرد، از فعل و انفعال نفس نبى از طریق قواى سهگانه خود یعنى عاقله، متخیّله و عامله با عوالم غیبى سخن مىگوید، و خصایص نبى را در کمال این سه قوّه بررسى مىکند.5 وى یکسانسازى عقل فعّال با جبرییل را از فارابى اخذ مىکند6 و در باب علمالنفس فلسفى نیز همچون ابنسینا تمایز عقل بالفعل از عقل بالمستفاد را به اعتبار مىداند؛ از این گذشته، نقش قوّه حدس و عقل قدسى نبى را نیز برجسته مىنماید7 تا از این رهگذر بر موهبتى و یقینى بودن وحى نبوى تأکید کرده باشد. البته، در بحث عوالم ثلاثه، به جاى نفوس فلکى ابنسینا، عالم مثال منفصل شیخ اشراق را قرار مىدهد و عدم اتّحاد عاقل و معقول را برنمىتابد و با توضیح اتّحاد وجودى عقل انسانى با نور عقل فعّال، از ابنسینا جدا مىشود
در کتب کلامى، به مسئله وحى به طور مستقل پرداخته نشده است و متکلّمان برخلاف فلاسفه، دغدغه چیستى و بررسى ماهوى وحى را نداشتهاند؛ آنچه اغلب به عنوان اصلى روششناختى مدّنظر آنان قرار داشته اثبات مسائل و موضوعات دینى بوده است. از اینرو، در دو موضع، به مسئله وحى پرداختهاند؛ یکى در ذیل بحث از صفات ثبوتیه خداوند در باب کلام الهى به تبیین بحث پرداختهاند که به دنبال تکلّم الهى با بندگان، بحث وحى مطرح مىشود. این است که متکلّم در کاوش و جستوجوى این مطلب است که خداوند چگونه با بندگان خود سخن مىگوید؟ و این در حالى است که برخى دیدگاهها مانند دیدگاه فلسفى بیشتر به دنبال این پرسش هستند که انسانها چگونه کلام الهى را مىشنوند و پیام الهى را دریافت مىکنند؟ از اینرو، متکلّمان معتزلى در باب کیفیت تکلّم الهى به این معنا رسیدند که چون خداوند قادر است و داراى قدرت عام مىباشد، مىتواند اصوات و حروف را در اشیا ایجاد کند؛ این اصوات را مخاطب کلام الهى با همین گوش ظاهرى مىشنود. «نزد معتزله، تکلّم خداوند آن است که خداى متعال حرفها و صوتهایى را در اجسام بىجان ایجاد کرده است که بر مراد و مقصود او دلالت دارد.»
متکلّمان امامیه نیز همین نظر را پذیرفتهاند. در مقابل، اشعریان بیان مىکنند
خداوند متکلّم است؛ بدین معنا که معنایى سواى علم، اراده و دیگر صفات، قائم به اوست که عبارتها بر آن دلالت دارند و این همان کلام نفسانى است. کلام نفسانى نزد اشاعره معناى واحدى است که نه امر است و نه نهى، یا خبر و یا دیگر شیوههاى سخن
در واقع، کلام نفسى مانند همان صور ذهنى است که در اذهان انسانها قبل از تنزّل به عالم الفاظ و حروف مىباشد؛ امّا جاى این اشکال براى اشاعره مىماند که: تفاوت دقیق این صفت با صفات علم و اراده الهى چیست؟
اشکال دیگر آنکه اگر حقیقت کلام الهى عبارت از همان کلام نفسانى باشد، مخاطب کلام الهى چگونه کلام الهى را مىشنود؟ برخى از اشاعره مانند غزالى به این اشکال توجه دارند. غزالى در پاسخ بیان مىکند که کیفیت این استماع توسط نبى براى ما مشخص نیست؛ در اینجاست که او به نظریه وحى، به عنوان شعور مرموز و ویژه، نزدیک مىشود
دانلود مقاله معرفی طرحهای فرش دستبافت منطقه کرمان word دارای 15 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله معرفی طرحهای فرش دستبافت منطقه کرمان word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است
تاریخچه فرش کرمان
مواد اولیه
معرفی انواع طرح و نقش;
بررسی و توضیح تعدادی از طراحهای فرش کرمان
منابع و مواخذ
قالی کرمان تصویر جاودانه فردوس است .باغهایی سرتاسر پوشیده از گل های متنوع رنگی بر زمینه هایی که زیر انبوهی از شکوفه ها ، برگها ، چرندگان و آبزیان که در کنار یکدیگر در صلح و دوستی به سر می برند پنهان شده اند. زمینه هایی به رنگهای سورمه ای ، قرمز ،سبز و گهگاه قهوه ای یا کرم . حضور زنده رنگ های بنفش ، صورتی و آبی آسمانی در کنار انواع سبز ، قرمز و خاکی چنان حیاتی به فرش بخشیده است که گویی بهار لبخند می زند . عدم رعایت تقارن های طرح و رنگ موجب شده است که باغ ، بوستان ، گلستان یا بهارستان که بر پهنه فرش به تصویر کشیده شده است ، ملموس تر مش سود و در عین بهره بردن از طرح ها و نقشمایه ها ی حتی استیلیزه شده و انتزاعی ، احساس گردش در یک بهشت دنیایی را به بیننده القا کند
قالی کرمان در طرحها و ابعاد بسیار متنوع و رنگارنگ ، از دل تاریخ ایران تا این زمان راه طولانی و پر نشیب و فرازی را پیموده است ؛ راهی بسیار اوقات سر بلندی و سر افرازی در ایران و حتی جهان را برای آن به همراه داشته است
فرش کرمان با هر سلیقه و فرهنگی همراه می شود و در عین منحصر به فرد بودن ، متعلق به گروه یا طبقه خاص اجتماعی نیست . تنوع کیفیت ، ابعاد ، اندازه و انواع بافته ها با کاربرد های متنوع ، این ویژگی را به فرش بخشیده کهگاه بر مبلمان یک اتاق کار رسمی .و گاه بر دیوار یک موزه تاریخی ، گاه راهروهای بیک مجموعه بزرگ ساختمان رسمی و اداری و گاه در راهرو ویک خانه قدیمی در انتهای یک کوچ خاکی گسترده شود ، و نیز همزمان در خانه و ساختمانهای محافل رسمی اروپایی و آمریکایی پهن می شده است ; تا آنجاکه نماد فرش ایرانی در دنیا تا چند دهه پیش تنها فرش کرمان بود و نمایانگر پارهای از هویت و شاخص های فرهنگی این مرز و بوم ;!
قالیبافی در کرمان پیشینه ای کهن دارد . استناد به مدارکی از جمله « تاریخ عالم آرای عباسی» و « سفرنامه شاردن » نشان می دهد که در دروران صفویه به طور قطع کرمان یکی از مراکز مهم قالی بافی بوده و نمونه های بسیار ریبار قالی کرمان ازآن دوران در موزه های سراسر دنیا پراکنده است
البته با ایجاد هرجو مرج پس از دوره صفویه ، تولید قالی در این منطقه کاهش یافت امادر قرن 14 هجری (19 میلادی) به آستانه یک دوره تقریباً بدون وقفه پیشرفت گام نهاد
در این قرن بر اثر فعالیت دایمی و ماهر ترین استادان طراحی فرش در کرمان از جمله شاهرخی ها ، پاک گوهر ، ارجمندی ، مایل و ;. فرش کرمان شهرت و رونق فراوان یافت
درسفرنامه(تارونیه) و(شاردن) وسایرکسانی که درآن موقع ازایران دیدن کرده اندبه پیشرفت قالی بافی ومراکزمتعدد بافت فرش درشهرهای اصفهان،کاشان وتبریزوکرمان اشارات فراوان شده ودرسالهای پایانی سلسله صفویه تاظهورفتنه افغان که به انقراض این سلسله منجرگردیدتوجه چندانی به هنرقالی بافی مبذول نمی شدولی کم وبیش قال های نفیسی دراین فاصله زمانی بافته می شوندکه امروزه چندان اثری ازانهادرایران وجودندارد،چراکه تعدادی ازانهادراثربی توجهی پوسیده ومتلاشی شده وشماری ازآنهارا نیز افراد باشرکت های اروپایی که درایران فعالیت تجاری داشتندازایران خارج کرده وبه موزه هاوثروتمندان اروپایی فروخته است
درفتنه افغان آنچه که ارهنروصنعت قالی بافی مانده بودازبین می رودودرزمان سلسله افشاریه وزندیه وحتی تااواخرسلسله قاجاریه قالی بافی کماکان بی رونق باقی مانده وازنقاشان معروف کرمان محسن خان معروف کرمان فرزنداین هنرمندبزرگ حسن خان یکی ازطراحان نام آوروبرجسته نقش قالی وشاگردان حسن خان به ترتیب(زمان خان-احمدعلی خان-اکبرفدایی-کاشی نقاش-حاج محمدجعفرنمریرا;بهارستانی-رضامهرمندوحسین رسولی راوری که هرکدام باابداع َنقش های جدیدی و بنوویسند هنرنقش قالی کرمان رابه اوج خودرسانید
درنسل سوم نقاشان کرمان به نام های محمدعلی شاهرخی پسر حسن خان واکبربهارستانی فرزندنمریرا;بهارستانی –عباس سروری-احمدکیوان-علی صوتی وحسین واعظی
منحنی پیش رفت قالی بافی کرمان نقطه اوج خود را در زمان صفویه و مرحله حضیض خود را در اوایل دوره قاجاریه ، یعنی که آقا محمد خان قاجار به سبب مساعت اهالی کرمان با لطف علی خان دست به کشتار هولناک اهالی آن زد ثبت کرده است . بعد ازاین مرحله منحنی مورد بحث به حالت صعود درآمده و بعد از دو تنزل پی درپی که مرحله های گذشتن از نقاط بحرانی دیگر چون جنگ جهانی اول و بحران اقتصادی 1929 میلادی است مسیر خود را باسطح تولید قابل ملاحظه ای در حال حاضر به صورت صعودی ادامه می دهد
در قرن گذشته کرمان یکی از تولید کنندگان عمده پارچه های طاق شالی بود که در اروپا به ویژه انگلستان معروفیت فراوان و هواخواهان بسیار داشت ولی بعد از آن که استفاده از پارچه های شال از مد افتاد و هم چنین رقابت با پارچه های شال باسمه ای ارزان قیمتی که بافنده های انگلیسی به بازار می فرستادند برای بافنده کرمانی دیگر مقرون به صرفه نبود و از ناچاری تعدادی ازآن ها به قالی بافی روی آوردند
دانلود مقاله مطالعات آسیب پذیری و مقاوم سازی word دارای 112 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله مطالعات آسیب پذیری و مقاوم سازی word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است
بخش اول
ساختمان سایبان انبار قطعات
فصل اول
معرفی کلیات ساختمان سایبان انبار قطعات
1-1-کلیات ساختمان سایبان انبار قطعات
1-2- معرفی مشخصات ساختمان سایبان انبار قطعات
فصل دوم
بارگذاری سازه
2-1- بار گذاری ثقلی ساختمان
2-2- بار گذاری لرزه ای سازه بر اساس استاندارد 2800 (ویرایش سوم)
2-3- بارگذاری استاتیکی معادل بر اساس استاندارد2800 (ویرایش سوم)
2-4 – کنترل نیروی مولفه قائم زلزله (بند 2-3-12 آئین نامه 2800) :
2-5 – ترکیبات بار گذاری ساختمان
2-6 – پیچش
2-7-کنترل ساختمان در برابر واژگونی
2-8- بار باد:WL
فصل سوم
تحلیل سازه
3-1- مدل سازی ساختمان
3-2-کنترل پاسخ های سازه
3-3- کنترل پی
فصل چهارم
نتیجه گیری
4-1- کلیات
4-2- تعیین میزان آسیب پذیری هر بخش
فصل پنجم
5-1- کلیات
5-2-طرح مقاوم سازی
بخش دوم
ساختمان سوله جدید
شیرآلات
فصل ششم
6-1-کلیات ساختمان سول جدید شیرآلات
6-2- معرفی مشخصات ساختمان سول جدید شیرآلات
فصل هفتم
بارگذاری سازه
7-1- بار گذاری ثقلی ساختمان
7-2- بار گذاری لرزه ای سازه بر اساس استاندارد2800 (ویرایش سوم)
7-3- بارگذاری استاتیکی معادل بر اساس استاندارد2800 (ویرایش سوم)
7-4 – کنترل نیروی مولفه قائم زلزله (بند 2-3-12 آئین نامه 2800) :
7-5 – ترکیبات بار گذاری ساختمان
7-6 – پیچش
7-7-کنترل ساختمان در برابر واژگونی
7-8- بار باد:WL
فصل هشتم
تحلیل سازه
8-1- مدل سازی ساختمان
8-2- کنترل پاسخ های سازه
8-3- کنترل پی
فصل نهم
نتیجه گیری
9-1- کلیات
9-2- تعیین میزان آسیب پذیری هر بخش
فصل دهم
10-1- کلیات
10-2-طرح مقاوم سازی
پیوست 1
نقشه های موجود ساختمان سول جدید سایبان قطعات
پیوست 2
نقشه های موجود ساختمان سول جدید شیر آلات
ساختمان سایبان انبار قطعات یک سوله یک طبقه به مساحت تقریبی1440 متر مربع می باشد و ارتفاع ساختمان از روی فونداسیون در پایه8متر ودررأس10متر است.مشخصات کلی ساختمان در جدول1-1 آورده شده است.ساختمان سایبان انبار قطعات شامل سوله فولادی یک طبقه با سیستم قاب فولادی خمشی در جهت عرضی میباشد. سازه دارای سیستم لرزه بر (بادبندی) در جهت طولی است.درشکلهای (1-1)الی(1-3) پلان آکس بندی ونمای کلی ساختمان سایبان انبار قطعات آورده شده است
پلان ساختمان نسبت به هردومحوراصلی ساختمان متقارن است.ساختمان سایبان انبار قطعات شامل سوله فولادی یک طبقه با سیستم قاب فولادی خمشی درجهت عرضی میباشد.سازه دارای سیستم لرزه بر (بادبندی) در جهت طولی است.ساختمان ازسه قاب طولی وهفت قاب عرضی تشکیل شده است. در مسیر انتقال نیروی جانبی به زمین هیچ گونه انقطاعی وجود ندارد. بنا براین با توجه به موارد فوق و با توجه به اینکه ارتفاع سازه در راس سازه درحدود 10متراست می توان برای تحلیل این سازه مطابق بند 2-3-1 استاندارد 2800 از آنالیز استاتیکی معادل استفاده کرد
با توجه به نقشه های موجود و براساس آئین نامه های مرتبط مشخصات زیر برای مصالح در نظر گرفته شده است. فولاد به کار رفته در اسکلت سازه دارای تنش جاری شدن2400 کیلوگرم بر سانتی متر مربع است مقاومت مجاز خاک kg/cm2 2 برای پی های منفرد است. نوع خاک منطقه طبق طبقه بندی آئین نامه 2800 از نوع II می باشد
بتن پی: مقاومت مشخصه بتن 28روزه نمونه استوانهای برای پی سازه 210کیلوگرم برسانتیمتر مربع میباشد
میلگردپی : مقاومت جاری شدن میلگردها مطابق نقشه میباشد
پروفیلهای بکار رفته در اسکلت ساختمان برای تیرهاو ستونها تیر ورق است. مشخصات این مقاطع برای انجام محاسبات در نرم افزارETABS 2000 مورد استفاده قرار گرفته و در جدول 1-2 ارائه شده است. تیرریزی سقف شامل تیرهای اصلی تیر ورق با مقطع متغیرو تیرهای فرعی قوطی 90x90x4 می باشد که پوشش آن مقطع Z و ورق موجدار است. شکل سه بعدی ساختمان در شکل1-6 نشان داده شده است که در آن مقاطع المانها منعکس شده است. برای تعریف تکیه گاهها در پای ستونها سه درجه آزادی بسته شده اند.(با توجه به مفصلی بودن تکیه گاهها تغییر مکانها بسته شده و چرخش ها باز می باشند.)
جدول1-2-مشخصات مقاطع برای تیرها و ستونها
Sec. Pro
No
تیر ورق با مشخصات ذکر شده
COLUMN
تیر ورق با مشخصات ذکر شده
MAIN BEAM
قوطی 90x90x
SECONDRY BEAM
F
VERTICAL BRACING
F
ROOF BRACEING
Z
PURLIN
در شکل (1-6) مدل سه بعدی ساختمان سایبان انبار قطعات که با نرم افزار ETABS 8.49 ساخته شده است دیده می شود.نمای محور طولی ساختمان در شکل (1-7)وستون گذاری ساختمان در شکل(1-8) آورده شده است. برای تعریف تکیه گاهها درپای ستونها سه درجه آزادی بسته شده اند.(با توجه به مفصلی بودن تکیه گاهها تغییر مکانها بسته شده و چرخش ها باز می باشند.)
در بررسی آسیب پذیری لرزه ای ساختمان سایبان انبار قطعات از آیین نامه زلزله 2800 ایران و آیین نامه بارگذاری 519 ایران استفاده شده است. چون سطح عملکرد مورد انتظار سازه همان سطوح عملکرد مطرح شده در آیین نامه 2800 می باشد (در زلزله های ضعیف و متوسط بدون وارد آمدن آسیب عمده سازه ای و دربرابر زلزله های شدید بدون فروریزش به کاربری خود ادامه دهد) بنابراین میتوان از آیین نامه 2800 استفاده کرد
2-1-1- بار زنده
برای بارگذاری زنده ساختمان مطابق آئین نامه 519،با توجه به اینکه شیب بام کمتر از 10درجه میباشد برای بام بار زنده برابر 50کیلوگرم بر متر مربع در نظر گرفته می شود ،همچنین بار برف به قرار زیر طبق آیین نامه 519 محاسبه شده است
باربرف مبنامیباشدکه باتوجه به اینکه شهر درمنطقه بابرف کم فرض شد ه طبق آیین نامه 519 برابردر نظر گرفته شده است.با توجه به اینکه بار زنده بیشتر از بار برف بام است بنا براین بار زنده بام برابر 50کیلوگرم بر متر مربع در نظر گرفته می شود
2-1-2- بار مرده
بارگذاری مرده
وزن
ورق موجدار پوشش سقف
وزن پرلین (Z180)
اتصالات، میل مهار و بادبند
جمع
وزن خود قاب توسط برنامه ETABS در نظر گرفته میشودو بارهای وارده از مختصات کلی به محلی تغییر خواهند یافت
وزن دیوارهای پیرامونی:
این سوله دیوار نداردو به صورت سایبان میباشد
2-2-1- بررسی میزان شکل پذیری سازه
بررسی سطح شکل پذیری سازه بر اساس ملاحظات استاندارد2800 انجام شده است،بر این اساس و با ملاحظه اتصالات قاب خمشی موجود مشاهده می گردد که این اتصالات شرایط قاب خمشی ویژه را ارضاء نمیکند و با بررسی های انجام شده میتوان اظهار نظر کرد که سازه ضوابط شکل پذیری ویژه را برآورده نخواهد کردواز نوع قاب خمشی فولادی معمولی است
- محاسبه ضریب برش پایه
پس از بارگذاری ثقلی مرده و زنده سازه،لازم است که طبق ضوابط استاندارد 2800 بارگذاری لرزه ای روی ساختمان صورت گیرد.برای این منظور با توجه به بند 2-3-1 استاندارد 2800 از روش تحلیل استاتیکی خطی استفاده می شود. ضریب R برای قاب خمشی فولادی معمولی برابر 5و ضریب Rبرای مهاربندی هم محور فولادی برابر6 است. همچنین شتاب مبنای طرح برابر 04g لحاظ شده است.با این فرضیات ضریب برش پایه برای سازه فوق محاسبه شده و به برنامه ETABS 8.49 داده شده است
اثر مولفه قائم زلزله بر پاسخ ساختمان باید برای موارد زیر در نظر گرفته شود
الف- تیرهایی که دهانه آنها بیشتر از پانزده متر می باشد همراه با ستونها ودیوارهای تکیه گاهی آنها
ب- تیرهایی که بار قائم متمرکز قابل توجهی در مقایسه با سایر بارهای منتقل شده به تیر را تحمل می کنند همراه با ستونها و دیوارهای تکیه گاهی آنهادر صورتی که بار متمرکز حداقل برابر با نصف مجموع بار وارده به تیر باشد آن بار قابل توجه تلقی می شود
با توجه به نقشه های موجود سازه مذکور فاقد چنین قطعاتی می باشد
دانلود مقاله بررسی ابعاد روانشناختی مناسک حج و تأثیر آن بر سطح دینداری حجاج word دارای 33 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است
فایل ورد دانلود مقاله بررسی ابعاد روانشناختی مناسک حج و تأثیر آن بر سطح دینداری حجاج word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.
این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است
توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است
چکیده
مقدمه
بیان مسئله
اهمیت و ضرورت پژوهش
جایگاه حج در اسلام
حج و تحقیقات انجامشده
روش
جامعه آماری و گروه نمونه
روش نمونهگیری
ابزار اندازهگیری
اعتبار[46] و روایی پرسشنامه
نتایج
تجزیه وتحلیل دادهها
نتیجهگیری
یافتههای نهایی
پیشنهادها و توصیهها
پی نوشت
منابع
ـ نهج البلاغه، ترجمه جعفر شهیدی، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1372
ـ آذربایجانی، مسعود، تهیه و ساخت آزمون جهتگیری مذهبی با تکیه بر اسلام، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1382
ـ ابنبابویه قمی، محمد بن علی، علل الشرائع، قم، دارالحجه للثقافه، 1416
ـ ابنبابویه قمی، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا†، تهران، کتابفروشی اسلامیه، 1396 ق
ـ ابنبابویه قمی، محمد بن علی، معانی الاخبار، قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1361
ـ الاعرجی، زهیر، الابعاد الاجتماعیه لفریضه الحج، قم، نشر اسلامی، 1375
ـ جوادیآملی، عبدالله، صهبای حج، قم، مرکز نشر اسراء، 1377
ـ جوادیآملی، عبدالله، صهبای صفا، تهران، مشعر، 1371
ـ جیمز، ویلیام، دین و روان، ترجمه مهدی قائنی، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چ دوم، 1372
ـ حرّعاملی، محمدبنالحسن، وسایلالشیعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ج 8، 9، 10، 1403 ق
ـ خمینی، روحالله، صحیفه نور، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، 1378
ـ شریعتی، علی، تحلیلی از مناسک حج، تهران، الهام، چ دهم، 1377
ـ ضیاءآبادی، سیدمحمد، حج برنامه تکامل، تهران، مشعر، 1384
ـ طباطبائی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعه مدرسین، 1375
ـ فرانکل، ویکتور، انسان در جستوجوی معنی، ترجمه اکبر معارفی، تهران، دانشگاه تهران، 1375
ـ کلینی، محمدبنیعقوب، فروع کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1362
ـ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1403
ـ مطهری، مرتضی، بیست گفتار، تهران، صدرا، 1370
ـ مطهری، مرتضی، مقدمهای بر جهان بینی اسلامی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1369
ـ نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آلالبیت‰، 1408
ـ یونگ، کارل گوستاو، روانشناسی و دین، ترجمه فؤاد روحانی، تهران، شرکت سهامی کتابهای جیبی، 1370
ـ پورنجاتی، احمد، «نگرشی سیستمی و جهانشمول در پیامهای حج امام خمینی(ره)، میقات 30، 1378، ص 5 ـ 12
ـ جانبزرگی، مسعود، بررسی اثربخشی روان درمانگری کوتاهمدت «آموزش خود درمانگری» با و بدون جهتگیری مذهبی اسلامی بر مهار اضطراب و تنیدگی، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس، 1378
ـ جمالی، زهرا، بررسی بین نگرش مذهبی، احساس معنابخشبودن زندگی و سلامت روان در دانشجویان دانشگاه تهران، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهراءƒ، 1381
ـ حدادعادل، غلامعلی، «اسلام در آینه حج»، میقات حج 28، ص 31 تا 47، 1378
ـ خداپناهی، محمدکریم و محمود حیدری، «بررسی اثر آهنگ زیارت کعبه در سلامت عمومی حجاج»، روانشناسی 28، ص334، 331تا341، 1382
ـ دولتشاهی، بهروز و همکاران، چکیده مقالات اولین همایش بینالمللی نقش دین در بهداشت روانی، تهران، معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی، 1380، ص61
ـ صادقی، منصوره السادات و محمد علی مظاهری، «اثر روزهداری بر سلامت روانی»، روانشناسی 35، سال نهم، ص 292 ـ 309، 1384
ـ گلزاری، محمود، نظرسنجی از زائران عمره دانشجوئی، تهران، سازمان حج و زیارت، 1383
ـ مجد تیموری، میر محمد ولی، «مراسم مذهبی، عبادات و مکانهای دینی در بهداشت روان»، در: چکیده مقالات اولین همایش نشر دین در بهداشت و روان، 1380، ص 128 تا 132
Argyle, M, Psychology and Religion, Routledge, London,
Bergin, A. E. etal, Religiousness and mental health reconsidered: Astudy of intrinsically religious sample. Journal of Counseling Psycology, 34,
James,W, The varities of religious experience, centry edition, London and New Yourk Routledge,
Jung,C.G, Modern Man in Search of a Soul,In Collected Works, vol II (2nd ed),
Kroll, I. Sheehan, W, Religious belives and practices among 52 psychiatric inptient in Minnessota, American Journal of Psychiatry, 109-673,
Morris, P.A, The effect of pilgrimage on aدانلود مقاله بررسی ابعاد روانشناختی مناسک حج و تأثیر آن بر سطح دینداری حجاج word iety, depression and religious attitude,
Newman, J. S. &Pargament, K. I, The Role of Religion in the Problem-solving Process. review of religions, 31,390-403,
Palinkas,L.A, England, Psycological-Medicine May; vol 12(2), 291-294,
پژوهش حاضر درصدد بررسی ابعاد روانشناختی مناسک حج و تأثیر آن بر سطح دینداری حجاج با استفاده از روش شبهتجربی است. از مجموع 22500 نفر زائر حج تمتع سال 1385 استان تهران، 105 نفر (62 مرد و 43 زن) به عنوان نمونه در دسترس، انتخاب و یک ماه قبل از آغاز حج پرسشنامه جهتگیری مذهبی به عنوان پیشآزمون و پس از اتمام مناسک حج همان پرسشنامه به عنوان پسآزمون و یک ماه پس از بازگشت به وطن نیز به عنوان مرحله پیگیری، اجرا گردید. دادهها به وسیله آزمون t وابسته، مستقل و تحلیل واریانس یکراهه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دادند: نمره کل جهتگیری مذهبی آزمودنیها در پسآزمون نسبت به پیشآزمون به طور معناداری بیشتر بود. این تفاوت معنادار در خردهآزمونهای جهتگیری مذهبی (عقایدـ مناسک و اخلاق) نیز مشاهده گردید
کلید واژهها: مناسک حج، ابعاد روانشناختی، دینداری
در فرهنگ و معارف اسلامی راههای روشنی برای دستیابی انسانها به زلال گوارای آرامش خاطر معرفی شده است که عبادات از مهمترین، سازندهترین و مؤثرترین آنهاست. از میان همه عبادات، حج و مناسک آن جایگاه ویژهای دارد. در منظر روایات از حج به «تمام شریعت»، «پرچم اسلام» و «یکی از پنج پایه اساسی اسلام» تعبیرمیشود. انجام مناسک حج برای یک مؤمن(با شرایط خاصی) ضروری و ترک آن کفرشمرده شده است. همهساله بیش از دو میلیون مسلمان از سراسر جهان دراین کنگره عظیم شرکت میکنند. هم به نص آیات و روایات و هم به تجربه و کشف و مشاهدات بالینی، یکی از بزرگترین و مهمترین عوامل سازندگی انسان و از بینرفتن نگرانیها، پریشانیها و افسردگیها، انجام حج است. البته به شرط آنکه، حجی بر پایه شناخت دقیق و با کمال معنویت انجام گیرد. هرچند حج و مناسک آن ظاهری عبادی دارد، اما جنبههای غیرعبادی آن نیز بر اهل دقت پوشیده نیست. بر همین اساس برخی محققان به ابعاد اخلاقی، عرفانی، سیاسی، اجتماعی، تاریخی و حتی اقتصادی آن نظر افکندهاند و آثار و کارکردهای آن را مورد تحقیق و بررسی قرار دادهاند. متأسفانه دانشمندان علوم رفتاری همچون روانشناسان تاکنون به این موضوع مهم و تأثیرگذار توجه چندانی نداشتهاند و کمتر به بعد روانشناختی این عبادت بزرگ پرداختهاند. یک جستوجوی ساده در سایتهای اینترنتی و مطالعه کتب و مجلات تخصصی و پژوهشی مربوط به حج، گویای این واقعیت است که بررسیهای علمی جدید، به خصوص در حوزه علوم انسانی در زمینه حج یا صورت نگرفته و یا بسیار اندک است. پژوهش حاضر میتواند یکی از تلاشهای علمی و تجربی در زمینه تأثیرحج بر سطح دینداری زائران باشد. در ابتدا با بیان مسئله مورد بررسی و اهمیت آن و نیز ذکر اهداف و فرضیهها به تبیین فرآیند پژوهش پرداختهایم
تاریخ بشریت نشان داده است که انسان دینورز[1] قدمتی دیرینه دارد و مذهب به عنوان جزءلاینفک زندگی بشر در تمام اعصار بوده است. به گفته فرانکل[2](1375)، بنیانگذار مکتب معنادرمانی، یک احساس مذهبی عمیق ریشهدار در اعماق ضمیر ناهشیار همه انسانها وجود دارد . نیومن [3] و پارگامنت[4] (1990) نقشهای روانشناختی مهم و بیشمار مذهب را که در کمک به مردم برای درک و کنارآمدن با وقایع زندگی به کار میروند، توصیف نمودهاند. آرگیل[5](2000) از آداب و رسوم مذهبی به عنوان شکلی از رفتار یاد میکند که موجب میشود افراد و روابط آنها عوض شوند.[6]
کنشهای اساسی دین ـ فواید وآثاری که بهطور طبیعی بر دینورزی ودینداری افراد مترتب میشود ـ را میتوان در سه حوزه مرتبط با یکدیگر؛ شناختی، عاطفی ورفتاری انسان مورد توجه قرار داد. افزایش تحقیقات در زمینههای گوناگون، از جمله میزان مذهبیبودن، نیاز به مذهب، تأثیر آن در سلامت جسمی _ روانی و مقابله با تنیدگی در سطوح گوناگون بسیار معنادار است. امروزه دهها کتاب و مجله در زمینه دینورزی وکاربرد آن در زندگی انسان منتشر میشود که همگی بیانگر اهمیت روزافزون نقش مذهب در زندگی بشر امروزی وتحقیقات دامنهدار روانشناسی در این عرصه هستند.[7]
بررسیهای علمی میرساند هر چه میزان معنویت و دینداری افراد زیادتر باشد، مصونیت بیشتری نسبت به بیماریهای روانی و کژکاریهای رفتاری پیدا میکنند. اسپیلکا[8] و همکاران (2003) با بهرهگیری از پژوهشهای فراوان به تأثیر مثبت دین بر سلامت روان و اخلاق پرداختهاند. یونگ در
کتاب روانشناسی دین مینویسد: «کاملاً متقاعد شدهام که اعتقادات و مناسک دینی لااقل از لحاظ بهداشت روانی اهمیت خارقالعادهای دارند».[9] رفتارها و باورهایی از قبیل توکل به خداوند، صبر، دعا، زیارت و مانند آنها میتوانند از طریق ایجاد امید به نگرشهای مثبت، موجب آرامش درونی شخص شوند. باور به اینکه خدایی هست که موقعیتها را کنترل میکند و مسئول عبادتکنندههاست، تا حد زیادی اضطراب مرتبط با موقعیت را کاهش میدهد، بهطوری که اغلب افراد مؤمن ارتباط خود را با خداوند
مانند ارتباط با یک دوست بسیار صمیمی توصیف میکنند و معتقدند که میتوان از طریق اتکا و توسل به خداوند، اثر موقعیتهای غیرقابل کنترل را به طریقی کنترل کرد.[10] آرگیل بر این باور است که دین به پیروان خود سلامت جسمانی و روانی نیز عطا میکند و با شفادادن آلام روحی ارتباط دارد
افراد متدین در جامعه مدرن امروزی، نسبت به سایر افراد سالمترند؛ زیرا آنها رفتار سالمی را در پیش میگیرند. همچنین بهداشت روانی با تدین ذاتی و درونی فرد ارتباط دارد.[11]
اسلام مکتبی است جامع وواقعگرا که در آن به همه جوانب نیازهای انسانی اعم از دنیایی و آخرتی، جسمی و روحی، عقلی و فکری، احساسی و عاطفی، فردی یا اجتماعی توجه شده است.[12] امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند تفکر و اندیشه در باب تأثیرگذاری تقیدات دینی بر تمامی امور انسانی، به ویژه مسائل عاطفی و روحی هستیم. امروزه بسیاری از اندیشمندان و صاحبنظران بر این باورند که مذهبْ تأثیر انکارناپذیری بر سلامت روح و جسم و دیگرابعاد زندگی بشر دارد و در میان ادیان الهی، دستورات اسلام پیرامون بهداشت جسم، روان و سایر امور، کاملترین فرامین است.[13]
دین اسلام دارای پایهها و ارکانی است که بر آنها بنا شده و بدانها قوام گرفته و بدون آنها فرومیریزد واز آن جز اسمی بیمسما بر جای نمیماند. یکی از این ارکان حج است، آنگونه که امام باقر† فرمود: اسلام بر پنج پایه بنیان نهاده شده است: نماز، روزه، زکات، حج و ولایت.[14] به دلیل آنکه حج جزء ارکان اسلام قلمداد شده، ناگزیر باید آنچه درباره اسلام وارد شده در حج متبلور گشته و حج نمایشگر این احکام و تجلیگاه ظهور آنها گردد.[15]
حج یکی از شاخصهای اسلام است و منعکسکننده بخش بزرگی از ابعاد اعتقادی، اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و عبادی دین است. بنا به گفته امیرالمؤمنین†، حج پرچم اسلام است: «جَعَلَهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی لِلْإِسْلَامِ عَلَماً».[16] پرچم نمادی است که سعی میشود ویژگیها و ابعاد یک فرهنگ در آن تجلی یافته و حکایتگر آن باشد. با یک نگاه اجمالی به منابع معتبر اسلامی میتوان ادعا کرد که حج، عصاره اسلام است. پیامبر اکرمˆ در بیان علل فرایض الهی، حج را معادل همه دین و شریعت شمرده است: «;و الخامسه الحج و هی الشریعه.»[17] حج نمونه و نماد کوچکی از اسلام بزرگ. گویی خداوند متعال اراده کرده است که اسلام را در همه ابعادش، در یک عبادت جای دهد تا حاجی تمام اسلام را یکباره تجربه کند. به همین جهت میتوان کنشها و تأثیرات دین در ابعاد گوناگونش را در حج و مناسک آن مشاهده کرد
قرآن یکی از اهداف و فلسفههای حج را مشاهده منافع (منافعی که برای خود مردم است) ذکر کرده است: )وَ أَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ ; لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ;( (حج: 27 و 28) منافع در این آیه مطلق است؛ یعنی شمول بسیار دارد و هر گونه منفعت را اعم از مادی و معنوی، فردی و اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، دنیوی و اخروی را فرا میگیرد. منافع دو نوع است؛ یکی دنیوی که در همین زندگی اجتماعی دنیا سود بخشیده و زندگی آدمی را صفا میدهد، نیازهای گوناگون او را برآورده میکند و نواقص آن را برطرف میسازد؛ منافعی مانند تجارت، سیاست، حکومت، تدبیر و اقسام رسوم، سنن و عادات و انواع تعاونها و یاریهای اجتماعی و غیر آن؛ نوع دوم از منافع، منافع اخروی است که همان وجود انواع تقربها به سوی خداوند است؛ تقربهایی که عبودیت آدمی را مجسم میسازد و اثرش در عمل و گفتار آدمی هویدا میگردد.[18]
اکنون مسئله آن است که حج و مناسک آن، چه تأثیری در ابعاد روانشناختی انسان میگذارد؟ پژوهشگر در این تحقیق درپی آن است که چگونگی اثربخشی حج در ابعاد شناختی، عاطفی ورفتاری انسان را مورد بررسی قرار دهد
بنابراین هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه سطح دینداری حجاج در موقعیتهای قبل، حین و بعد از انجام مناسک حج و همچنین بررسی و مقایسه میزان تأثیرگذاری مناسک حج بر سطح دینداری حجاج بر حسب جنس, سن و تحصیلات آنها میباشد. در نتیجه سؤالهای پژوهش عبارتند از
1 انجام مناسک حج چه تأثیری بر سطح دینداری حجاج میگذارد؟
2 آیا تأثیرگذاری انجام مناسک حج بر سطح دینداری حجاج بر حسب جنس, سن و تحصیلات متفاوت است؟
فرضیههای پژوهش حاضر عبارت است از
1انجام مناسک حج سطح دینداری حجاج را افزایش میدهد
2 تأثیرگذاری انجام مناسک حج بر سطح دینداری حجاج برحسب جنس, سن و تحصیلات متفاوت است
ضرورت تحقیق در زمینه ابعاد روانشناختی حج و مناسک آن، ریشه در اهمیت مطالعه درباره ابعاد روانشناختی دین به عنوان یک مجموعه کامل برنامه زندگی برای انسان دارد؛ زیرا حج و مناسک آن آیینه تمامنمای دین و معارف اسلامی است. حج نمایشگر جامعیت و کلیت دین است. همانگونه که برای کنشهای اساسی دین در حیطههای متفاوت زندگی انسان، فواید و آثار روانشناختی گوناگونی را میتوان یافت، برای حج ومناسک آن نیز میتوان شبیه آنها را تصویر و ترسیم کرد. بنابراین، آشنایی با کنشهای اساسی دین در عرصه حیات بشری، اهمیت و ضرورت پژوهش حاضر را به طور عام روشن میکند. فواید و آثاری که به طور طبیعی بر دینورزی و دینداری افراد به طور عام و بر انجام مناسک حج به طور خاص مترتب میشود، قابل توجه است
در حوزه شناختی؛ دین تفسیری همهجانبه از حیات انسانی ارائه میکند و خلأ زندگی را با ایجاد معنا از بین میبرد و به عنوان یک نظام مرجع با طرح هدفمندی حیات، مرگ را نقطه پایان زندگی نمیداند و تنظیمکننده رابطه فرد با دیگران، طبیعت و خداوند است و برای هر یک از آنها برنامهای مدوّن و مشخص دارد.میسیاک[19] میگوید: دینْ انسان را به فلسفه حیات مسلح میکند و به عقلْ روشنگری میبخشد. دینْ اراده انسان را تقویت و به فرد کمک میکند تا به فرمان عقل گردن نهد.[20] حج و مناسک آن نیز، حاجی را به درک و شناخت بیشتری از راه حق رهنمون میکند و او را برای حرکت در مسیر کمال و رسیدن به کمال نهایی یاری میدهد. امام صادق† درباره کسی که به حج نرود، میفرماید: اعماه الله عن طریق الحق؛[21] خداوند او را از درک و شناخت راه حق باز میدارد
در مراسم و ایام حج زمینه آموختن علوم و معارف اسلامی و تبادل اطلاعات فراهم میشود. امام رضا† یکی از آثار حج را یادگیری و آشنایی با معارف دین و انتقال آن به دیگران ذکر فرمودهاند: مع ما فیه من التفقه و نقل اخبار الائمه‰ إلی کل صقع و ناحیه.[22]
در حوزه عاطفی؛ دین با رفع یا تخفیف درد و رنج آدمی در زمینه محدودیتهای موجود در این جهان، نظیر ترس، تنهایی، افسردگی، ناکامی، بیماری، فقر و مرگ در جهت حفظ و استمرار سلامت روانی انسان مؤثر و مفید است. همچنین دین موضوعی برای تجربههای دینی فراهم میکند و انسان را به داشتن آنها برمیانگیزاند. در ایام و مراسم حج موقعیتهای فراوانی مثل هنگام مُحرمشدن، هنگام مشاهده کعبه، درحال انجام طواف، زمان وقوف در عرفات ومشعر و ; فراهم میشود که حاجی بتواند با قطع تعلقات مادی به یک رابطه نزدیک با معبود خود بپردازد. چنین تجربههای دینی را نمیتوان در مکانی دیگر یافت. مشاهدات بالینی و نیز مطالعه تاریخی حجگزاران، به ویژه اولیا نشانگر وحکایتگر چنین موضوعی است. مالکبنانس یکی از اصحاب امام صادق† میگوید: یک سال با امام به حج مشرف شدم، موقع احرام و گفتن تلبیه هرچه امام سعی میکردند تلبیه بگویند صدا در گلویشان قطع میشد و نزدیک بود از مرکب به زمین بیفتند.[23]
در حوزه رفتاری؛ دین مهمترین کنش و تأثیر خود را در پشتیبانی از اخلاق دارد. به این معنا که به انسان اطمینان خاطر میدهد که اخلاق بر جای استوار تکیه زده است و یک مرجع اصیل آن را تأیید کرده است. بنابراین، در عمل به آن و تبعیت از فرمانهای اخلاقی جای نگرانی نیست و در اجرای قوانین و مقررات اخلاقی، دین نقش مهارِ درونی را ایفا میکند. بسیاری از دستورالعملهای حج ومناسک آن در حوزه اخلاق و رفتار است تا زمینه کافی را برای خودسازی و اصلاح رفتارهای خود و نیز رعایت حقوق دیگران و حتی حیوانات و گیاهان فراهم کند. حجاج با اجتناب از هرگونه ظلم به خود و دیگران ـ حتی حیوانات و طبیعت که شرط اولیه انجام صحیح مناسک حج است ـ خودسازی را تمرین میکنند
توجه به آثار مناسک حج، توصیف، تحلیل و تبیین روانشناختی آن، ازآن جهت که آثار دینداری مورد بررسی قرار میگیرد از اهمیت و ارزش بیشتری برخوردار میشود؛ زیرا برخی روانشناسان دین آثار دینداری را ملاک داوری دین و معیاری برای حقانیت آن میدانند. روانشناسانی مثل ویلیام جیمز[24] که ملاک حقانیت هر چیزی را پیامدهای عملی مفید آن میدانند، برای اثبات حقانیت دین به آثار و نتایج مثبت و مفید آن روی آوردهاند
هر چند این شیوه تفکر، عمدتاً دین و آموزههای دینی را به یک فعالیت بشری تقلیل میدهد و فایده عملی دین، درستی اعتقاد به آن را ثابت نمیکند، ولی نمیتوان انکار کرد که کارکردگرایی، ما را به واقعیتهای زمینی باز میگرداند، ما را وادار میکند تجارب عینی و عملی را در نظر بگیریم، واقعیتها را لمس کنیم وپیامدهای عملی واقعیتها را ملاحظه کنیم. در واقع این رویکرد، یعنی رویکرد کارکردگرایی به دین فواید و نتایج دینداری را در ساحتهای گوناگون بیان میکند و میتواند در گزینش و دستیازیدن
به حوزههای گوناگون معرفتی یا عملی به انسان هشدار دهد. با توجه به ثمرات مهم دینداری، نباید این حوزه مورد غفلت قرار گیرد، بلکه میتوان گفت
این تلاش، پاسخی اساسی و ضروری برای انسان سرگشته امروزی است که میپرسد: دین چه ارمغانی برای بشر آورده است؟ زندگی انسان دیندار و غیردیندار چه تفاوتهای اساسی دارد؟ بله، نمیتوان در تعریف حقیقت و ملاک حقیقت دین به پراگماتیسم استناد کرد و صرف فوایدو آثار آموزههای دینی و کارآمدی آن از دیدگاه معرفتشناسانه دلیل درستی آن گزاره یا آموزه دینی نیست، اما برای تشخیص حقانیت یک نظریه و آموزه دینی که برای غایات عملی ارائه گشته، استناد به فواید و نتایج آن مثبت، ارزشمند و مناسب است. چنانچه به عنوان نمونه، برای درمان اختلالات روانی، برای انتخاب یک روش در میان روشهای درمانی گوناگون، معیارْ توفیق عملی آن است. یا حتی برای گزینش و ترجیح یک پزشک متخصص در میان همقطاران خود، معمولاً به کارایی عملی وی در موارد درمانی گذشته استناد میکنیم.بیان فواید و آثار عمل به آموزههای دین، از جمله مناسک حج از همین مقوله است که دفاع از دین و دینداری را جذابیت ومقبولیت بیشتری میبخشد. پس این نکته حقی است که معمولاً از آن غفلت شده، در حالی که آثار و فواید دینداری در همین جهان جذابیتهای فراوان دارد واین جاذبهها در دفاع از دین و تبلیغ دین برای ناباوران یا کمباوران میتواند نقش اساسی داشته باشد. امام رضا† فرمود: «رحم الله عبدا احیا امرنا. قلت کیف یحیی امرکم قال یتعلم علومنا و یعلمها الناس فان الناس لو علموا محاسن کلامنا لاتبعونا»؛[25] خداوند رحمت کند کسی را که امر ما را زنده کند. راوی میپرسد: چگونه امر شما زنده میشود؟ امام میفرماید: کسی که علوم ما را فراگیرد و آنها را به مردم یاد دهد
بنابراین، مطالعه روانشناختی کنشهای اساسی دینداری در زندگی انسان در ابعاد گوناگون شناختی، عاطفی و رفتاری از اهمیت زیادی برخوردار است. بررسی ابعاد روانشناختی مناسک حج به عنوان یکی از ارکان اسلام و نمایشگر و تجلیگاه ابعاد گوناگون دین، ضرورت این تحقیق را روشن
میکند. فقدان تحقیقی روانشناختی به شکل کامل و گسترده از مناسک حج و نیز فقدان پژوهشی میدانی درباره تأثیرگذاری حج بر جهتگیری مذهبی افراد، اعم از شناختها، عواطف و رفتارهای آنان، ضرورت این تحقیق را آشکارتر میسازد